گاهاً شاهد این هستیم که کودکان به اموال دیگران خسارتهایی وارد میکنند. در این مقاله میخواهیم در مورد آثار خسارتهایی که کودکان وارد میکنند صحبت کنیم. و به این پاسخ دهیم که چه کسی مسئول خسارتهای وارده از جانب کودکان میباشد؟اگر کودکی به شخصی خسارت وارد کند چه کسی مسئول جبران میباشد؟ مسئولیت پدر و مادر در سهل انگاری از نگهداری کودکان چیست؟
جبران ضرر و زیان وارده
هر شخصی که به غیر ضرر و زیان وارد کند موظف است که این ضرر را جبران کند. برای مثال اگر شخصی مال دیگری را از بین ببرد موظف است مثل یا قیمت مال او را بدهد. بنابراین بدیهی است که اگر کودکان موجب خسارت به غیر شوند،مسئول جبران ضرر و زیان وارده میباشند. در این مقاله بررسی میکنیم که این ضرر و زیان را سرپرست باید پرداخت کند؟ یا از اموال کودک جبران ضرر انجام میشود؟با ما همراه باشید.
سرپرستی و نگهداری از کودکان
میدانیم مسئولیت سرپرستی و نگهداری از کودکان با پدر و مادر میباشد. شخصی که وظیفه حضانت از کودکان را دارد مسئولیت ضررهایی که کودک به بار میآورد را نیز بر عهده دارد. چرا که پدر یا مادر وظیفه نگهداری از کودکشان را دارند. پیش تر در مورد حضانت و نگه داری کودک صحبت کردیم.
آیا کودکان مسئول خسارتهایی که وارد کردند هستند؟
کودکانی که هنوز به بلوغ نرسیدند،علی الاصول درک درستی از اعمال و رفتار خود ندارند. نمیتوان آنها را مسئول جبران خسارات خود دانست. بنابراین ولی یا قیم باید از کودک به درستی نگهداری کنند تا کودک به شخصی خسارت وارد نکند. پس در صورتی که کودک به بلوغ نرسیده باشد مسئول جبران خسارات،شخصی است که وظیفه نگهداری از طفل را بر عهده دارد. همچنین ممکن است بیمارستان یا دارههای مختلف مسئولیت نگهداری از کودکان را بر عهده داشته باشند که در صورت عدم مراقبت لازم،آنها مسئول خساراتی هستند که کودک به بار میآورد.
مسئولیت ناشی از فعل کودکان
در ماده ۷ قانون مسئولیت مدنی بیان شده است :«کسی که قانوناً یا بر حسب قرارداد نگهداری یا مواظبت مجنون یا صغیر به عهده اوست،اگر توانایی جبران همه یا قسمتی از زیان وارده را نداشته باشد از مال کودک یا مجنون ضرر و زیان،جبران میشود. در هر صورت جبران زیان باید به صورتی انجام شود که موجب تنگدستی جبران کننده نباشد.»
طبق این قانون اگر سرپرست در نگهداری از کودک کوتاهی کند،مسئولیت جبران ضرر با او خواهد بود. البته این در صورتی است که توانایی مالی لازم برای جبران ضرر و زیان را داشته باشد. در صورتی که توانایی مالی را نداشته باشد از اموال کودک خسارت پرداخت میشود.
مسئولیت ناشی از فعل غیر
در این مقاله در مورد مسئولیت ناشی از فعل غیر صحبت شد. مسئولیت به این معناست که هر شخص موظف است ضرر و زیانی که وارد کرده است را خودش جبران کند. ولی گاهی میبینیم نیازی نیست خود فرد ضرر و زیانش را جبران کند. مانند کودکی که شیشه خانه همسایه را شکسته است. در این صورت پدر و مادر کودک وظیفه جبران خسارت را بر عهده دارند.
شرایط جبران خسارت وارده از کودکان
برای اینکه سرپرست ضرر و زیان وارده را جبران کند وجود شرایطی لازم است.
- تقصیر و کوتاهی پدر و مادر: اگر کسی که نگهداری کودک بر عهدهاش است،در نگهداری کوتاهی کند که موجب خسارت به شخص ثالثی شود،سرپرست وظیفه جبران خسارت را دارد.
- شخصی باید جبران خسارت کند که قانوناً نگهداری از کودک بر عهدهاش باشد. اشخاصی مانند پدر و جد پدری یا مادر یا قیم و هر شخصی که قانوناً نگهداری ز کودک بر عهدهاش باشد،مسئول جبران خسارت میباشند.
- فعل زیانبار باید از سوی مجنون یا صغیری انجام شود که نگهداری او بر عهده شخص دیگری باشد.
- جبران ضرر و زیان باید به نحوی صورت بگیرد که موجب عسرت و تنگدستی سرپرست نشود.
کوتاهی سرپرست در نگهداری از کودک
اگر سرپرست در نگهداری از طفل کوتاهی کرده باشد،مسئولیت فقط بر عهده اوست و باید تمامی خسارات را جبران کند. در این صورت یان دید ابتدا به سرپرست برای جبران خسارت رجوع میکند. در صورتی که سرپرست توانایی جبران خسارت را به طور کامل نداشته باشد، جبران مابقی خسارت میتوان به داراییهای صغیر مراجعه کرد.
سرپرست در نگهداری کوتاهی نکرده باشد
ممکن است سرپرست مقصر نباشد و به درستی از صغیر نگهداری کرده باشد در این صورت او را نمیتوان مسئول شناخت. چرا که ضرر و زیان به هیچ وجه منتسب به او نیست. در این مورد ماده ۱۲۱۶ قانون مدنی حاکم است. این ماده بیان میدارد هرگاه صغیر یا غیر رشید یا مجنون باعث ضرر به غیر شود ضامن است. در این مورد خود محجور وظف به جبران خسارت میباشد.
سخن پایانی
اگر پدر و مادر یا شخصی که مسئولیت نگهداری از طفل را بر عهده داشته باشند در نگهداری از او قصور کنند. به نحوی که باعث وارد شدن خسارت به غیر شود. در این صورت پدر و مادر یا هر شخصی که قانوناً نگهداری از طفل با اوست مسئول میباشد. ولی اگر شخصی وظیفه نگهداری از کودک بر عهدهاش است بتواند ثابت کند کوتاهی نکرده است،جبران ضرر و زیان از اموال صغیر انجام میشود.