حضانت فرزند با چه کسی است؟ همه چیز در مورد حق حضانت

حضانت به چه معناست؟ حق حضانت فرزند با پدر است یا مادر؟ چطور حضانت بچه را میتوان از پدر گرفت؟ سرپرستی کودک در چه صورت با مادر است؟ در این مقاله میخواهیم تمامی مسائل مربوط به حضانت را به طور کامل و البته ساده برای شما عزیزان توضیح دهیم. همچنین در صورتی که پاسخ سوال خود را پیدا نکردید میتوانید سوال خود را در قسمت نطرات بپرسید یا از مشاوره تلفنی استفاده کنید.

حضانت چیست؟

حضانت حق و تکلیفی، برای پدر و مادر است. در لغت به معنای نگهداری و تربیت کودک می باشد. در حضانت بیشتر جنبه مادی یعنی نگه داری کردن از جسم وجان کودک اهمیت دارد. هرچند شامل تعلیم و پرورش کودک نیز میشود.

در واقع تا زمانی که کودک بالغ نشده است نیاز به حمایت پدر و مادر دارد. حمایت از کودک جنبه مادی و معنوی دارد. در واقع علاوه بر این که هر فرزندی نیاز دارد در خانه ای آرام و کنار پدر مادر زندگی کند، نیاز دارد از نظر عاطفی نیز تامین شود. نگهداری و تربیت فرزند زیر سایه پدر و مادر باعث رشد و پرورش بهتر فرزند خواهد بود. پس علاوه بر اینکه پدر و مادر تکلیف دارند که کودکشان را در کنار خود پرورش دهند، حق زندگی کنار کودکشان را هم دارند. بنابر این حضانت برای پدر و مادر هم حق و هم تکلیف است.

متاسفانه در زمانی که زن و شوهری به اختلاف میخورند اولین متضرر فرزند آنها میباشد. که این کودک بالاجبار باید با یکی از پدر یا مادرش زندگی کند. که این امر ممکن است در تربیت یا رشد اخلاقی کودک تاثیر گدار باشد. همچنین مسئولیت را برای پدر یا مادری که حضانت بچه را بر عهده دارد سنگین تر میکند.

آیا حضانت همان ولایت است؟

ولایت به معنای سرپرستی میباشد. و تنها پدر و جد پدری طفل میتوانند ولی او باشند. ولایت قابل انتقال نیست. ولیِ فرزند، راجع به امور مالی و برخی امور غیر مالی او تصمیم گیری میکند. حضانت به معنای نگه داری کودک است. در واقع نگه داری و تربیت کودک با پدر و مادر اوست. کسی که به عنوان ولی میباشد نمیاتواند ولایت را به شخص دیگری منتقل کند. اما حضانت را میتوان به دیگری منتقل کرد.

حضانت فرزند شامل چه مواردی است؟

• نگه داری کودک: حضانت بیشتر به نگه داری و مذاقبت فیزیکی کودک دلالت دارد.
• تربیت کودک: علاوه بر نگه داری فیزیکی کودک تربیت و تعلیم اخلاق نیز شامل این تکلیف میباشد.

انتقال یا اسقاط حضانت

میدانیم حضانت یک تکلیف قانونی است. بنا بر این انتقال حضانت به شخص ثالث وجود ندارد.

البته چون این حق هم برای پدر و هم برای مادر در نظر گرفته شده ، پدر و مادر میتوانند با هم توافق کنند که حضانت طفل به یکی از پدر و مادر منتقل شود. همچنین حضانت غیر قابل اسقاط است. ولی به هر حال اگر یکی از ابوین حضانت فرزندشان را به دیگری منتقل کنند به نحوی حق حضانت خود را اسقاط کردند.

جز در مواردی که در قانون مقرر شده نمیتوان حضانت را از پدر و مادر گرفت. پدر و مادر هم میتوانند از دادگاه اجرا حق خود «حضانت» را از دادگاه مطالبه کنند.

حضانت فرزند در صورت فوت پدر یا مادر

در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت کودک با پدر یا مادری است که در قید حیات است. اگر هم پدر و هم مادر طفل فوت شده باشند حضانت کودک با ولی قهری او است. یعنی جد پدری!

اگر جد پدری طفل نیز فوت شده باشد و وصی تعیین کرده باشد« یعنی شخصی را تعیین کرده باشد که بعد از فوتش از کودک نگه داری کند» وصی مسئولیت نگه داری از طفل را دارد.

اگر وصی نیز تعیین نشده باشد دادگاه باید قیم انتخاب کند.

حضانت فرزند در صورت طلاق

اگر پدر و مادر جدا از هم زندگی کنند یا طلاق گرفته باشند، حضانت کودک با چه کسی است؟ سن حضانت در دختران تا 9 سالگی و در پسران تا 15 سالگی میباشد.

اصل بر این است که تا 7 سالگی حضانت کودک با مادر باشد و بعد از 7 سالگی با پدر باشد. ولی به هر حال مصلحت طفل در نظر گرفته میشود.

گرفتن حضانت با بخشیدن مهریه

زوجه میتواند با بخشیدن مهریه اش حضانت بچه را از شوهر بگیرد. البته این قراردادی است بین زن و مرد و نیاز به قبول مرد دارد. این توافق تابع ماده 10 است. یعنی در قانون نیامده ولی زن و مرد میتوانند بر این توافق کنند. رجوع از این توافق امکان ندارد.

از بین رفتن حق حضانت

در مواردی حق حضانت از بین میرود.که بعد از آن حضانت با پدر یا مادر دیگر است. در مواد 1170و1171 قانون مدنی در باره صحبت شده است.

• فوت یکی از ابوین: در صورت فوت هرکدام از پدر و مادر، حضانت با پدر یا مادری است که زنده میباشد. برای مثال اگر پدر فوت شود حضانت با مادر است. حتی اگر پدر وصی تعیین کرده باشد یا جد پدری نیز زنده باشند نیز حضانت با مادر خواهد بود.
• جنون: در صورتی که پدر یا مادر مجنون شوند، حق حضانت از انها سلب میشود. همچنین اگر جنون برطرف شود، حضانت به مکلف برمیگردد.
• ازدواج: اگر مادر ازدواج کند حق حضانت با پدر است. در رویه دیده شده که بعد از ازدواج پدر نیز حضانت به مادر طفل منتقل شده است. البته اگر پدر فوت شده باشد حضانت بچه با مادر است حتی اگر ازدواج مجدد کرده باشد. اگر مادر طلاق بگیرد با رعایت سایر شرایط حق حضانت به او بر میگردد.
• انحطاط اخلاقی پدر یا مادر: اگر هر یک از پدر یا مادر که حضانت بر عهده اش باشد دارای انحطاط اخلاقی باشد. به نحوی که سلامت اخلاقی یا جسمی کودک به خطر بیوفتد، حضانت به واد دیر منتقل میشود.

امتناع از از تکلیف نگه داری کودک

والدی که حضانت بر عهده اش است باید تکالیف مربوط به حضانت را به طور کامل رعایت کند. و نمیتواند از نگه داری کودک امتناع کند.در صورت امتناع الزام به اجرا تکلیف خواهد شد. در صورت عدم الزام، حضانت به خرج پدر انجام خواهد شد. در صورت فوت پدر، نگه داری از کودک با خرج مادر است.

اگر حضانت با شخص دیگری بجر پدر و مادر باشد به او اجرت تعلق میگیرد.»

حق ملاقات

هر یک از ابوین که حضانت کودک بر عهده اش نباشد، میتواند با فرزندش ملاقات داشته باشد. جزئیات ملاقات کودک را دادگاه تعیین میکند.