نفقه چیست؟ خرجی دادن به فرزندان وظیفه چه کسی است؟ چه ضمانت اجرایی برای عدم پرداخت نفقه وجود دارد؟ مقدار نفقه فرزند دختر و پسر چقدر است؟ تا چه سنی به پسر و دختر فقه تعلق میگیرد؟ پیش تر در مورد نفقه زوجه صحبت کردیم. در این مقاله میخواهیم در مورد نفقه دادن به فرزندان به طور کامل و ساده صحبت کنیم. با ما همراه باشید.
نفقه
نفقه، در لغت به معنای خرجی دادن میباشد. اصولاً بیشتر فقه را خرجی دادن به همسر میدانیم. در صورتی که به اقربا و فرزندان نیز گاهی ممکن است نفقه تعلق بگیرد. بالخصوص فرزندان ز زمانی که به دنیا میآیند درآمدی برای خود ندارند. پس وظیفه تهیه مایحتاج هر فرزند با پدرش است. همچنین پدر و مادر مسئولیت تربیت فرزندان خود را نیز بر عهده دارند. در صورتی که تکالیف خود را به درستی انجام ندهند حتی ممکن است مشمول مجازات شوند.
پرداخت نفقه به فرزندان
در قانون مدنی در مورد پرداخت نفقه به فرزندان صحبت شده است. فرزندان جزو اقارب و خویشاوندان میباشند. بنابراین خرجی دادن به فرزند جزو نفقه اقارب میباشد.
نفقه شامل چه چیزهایی است؟
خرجی دادن به فرزندان شامل تامین کردن تمامی نیازهای تعارف فرزند میباشد. که این خرجها از مسکن و پوشاک تا غذا و خوراک و دارو را شامل میشود. به بیان دیگر هر خرج ضروری که فرزند داشته باشد را دربر میگیرد. خرج دادن به پسر و دختر تفاوتهایی دارد که در ادامه بررسی میکنیم.
چه کسی وظیفه پرداخت نفقه به فرزندان را دارد؟
پدر وظیفه دارد فرزندان خود را تامین کند. پدربزرگ در صورتی که پدر توان مالی کافی نداشته باشد باید خرجی نوه را بدهد.
به دلیل اینکه پدر و پدربزرگ پدری،ولی قهری کودک میباشند،برای پرداخت خرجی اولویت دارند. در صورتی که کودک، پدر یا جد پدری نداشته باشد. یا پدر و جد پدری اش توان مالی کافی برای پول دادن به فرزند را نداشته باشند،در این صورت پرداخت خرجی با مادر میباشد. در صورتی که مادر نیز نباشد یا توان مالی نداشته باشد جد مادری باید نفقه را پرداخت کند. همچنین اگر جد مادری نیز قادر به پرداخت نباشد،خواهر و برادر یا هر اقربایی که قادر است میتواند نفقه را پرداخت کند.
خرجی دادن به پسر و دختر
در این پاراگراف میخواهیم میزان خرجی که پدر باید به پسر پرداخت کند را بیان کنیم.
مقدار خرجی که باید به پسر داده شود در قانون مدنی بیان نشده است. به این دلیل که نیازات هر شخصی با شخص دیگر متفاوت است و همچنین رشد سالانه نرخ تورم مقدار پرداخت نفقه بیان نشده. بنابر این در محاکم این مقدار با توجه به نیازات شخصی هر فرد و البته دارایی پرداخت کننده تعیین میشود.
پس ممکن است دو نفر در یک زمان درخواست نفقه داده باشند ولی نفقه تعیین شده برای آنها متفاوت باشد. همچنین هیچ جدول و مقدار مشخصی برای پرداخت نفقه در یک سال وجود ندارد.
با توجه به رشد تورم،هر ساله فرزندان میتوانند افزایش نفقه را درخواست کنند. چرا که اگر شخصی پارسال به عنوان مثال مقدار ۵۰۰ هزار تومان نفقه دریافت میکرده امسال ۵۰۰ هزار تومان کفاف زندگی او را نخواهد داد. پس میتواند در محاکم درخواست تعدیل نفقه کند. در دادگاه عیین میشود نفقه بیشتری به این شخص پرداخت شود.
مجازات پرداخت نکردن نفقه به فرزندان
گفتیم در درجه اول پدر و جد پدری و بعد مادر و اجداد مادری موظف به تامین مالی فرزند میباشند. حال اگر این شخص نفقه را پرداخت نکند چه ضمانت اجرایی وجود دارد؟ به بیان دیگر مجازات فرد مستنکف از پرداخت نفقه چیست؟
اگر فردی موظف به پرداخت خرجی باشد ولی مسئولیت خود را انجام ندهد میتوانید از او شکایت کنید. در نتیجه این شکایت ممکن است این فرد به مجازات مقرر محکوم شود.
در ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده بیان کرده است که اگر شخصی عهدهدار تامین نفقه فرزندان باشد و با وجود داشتن توانایی مالی،از پرداخت نفقه به فرزند امتناع نماید به حبس تعزیری درجه ۶ حکوم میشود. این حبس شامل ۶ ماه تا ۲ سال میباشد.
پس توجه داشته باشید شرط مهمی که این ماده ذکر کرده است داشتن توانایی مالی است. یعنی اگر شخصی توانایی مالی لازم برای پرداخت نفقه را نداشته باشد،به مجازات مقرر محکوم نمیشود.
شکایت برای گرفتن نفقه
برای اینکه بخواهید در مورد نفقه فرزند اقدام به شکایت کنید،باید اولاً اجازه شکایت از جانب کودک را داشته باشید. به بیان دیگر سرپرستی کودک با شما باشد.
اولین قدم برای ثبت دادخواست نفقه کودک،این است که به دفاتر خدمات قضایی مراجعه کنید و دادخواست خود را مطرح کنید. در شورای حل اختلاف،قاضی شورا به پرونده رسیدگی کرده و مقدار نفقه را تعیین میکند.