آیا فرزندان وظیفه دارند نفقه پدر و مادر خود را پرداخت کنند؟ در چه صورت به پدر و مادر نفقه تعلق میگیرد؟ آیا پرداخت نفقه اقارب واجب است؟ چطور پدر و مادر میتوانند فرزندشان را ملزم به پرداخت نفقه کنند؟
نفقه اقارب
در این پاراگراف قرار است در مورد معنای نفقه اقارب صحبت کنیم. البته بیشتر نفقه پدر و مادر مد نظر ماست. در مورد نفقه فرزندان در گذشته صحبت کردیم. نفقه به معنای پرداخت خرجی متعارف به فرد مستحق نفقه میباشد. مخارج متعارف شامل پوشاک، مسکن، دارو، مواد غذایی و هر نیازی که شخص داشته باشد میشود.
اقارب نیز به معنای نزدیکان و خویشاوندان میباشد. که شامل اولاد و پدر و مادر است. علاوه بر این شامل برادر و خواهر نیز میتواند باشد.
الزام به پرداخت نفقه
پرداخت نفقه به همسر واجب شرعی است و چه مرد تمکن مالی داشته باشد و چه نداشته باشد موظف است نفقه همسرش را پرداخت کند.
ولی در مورد نفقه اقارب شرایط خاصی وجود دارد. به عبارت دیگر در صورتی میتوان مرد را ملزم به پرداخت نفقه کرد که این شرایط مهیا باشد.
شرایط الزام به پرداخت نفقه پدر و مادر
برای اینکه شخصی را بتوان ملزم به پرداخت نفقه به اقارب کرد ابتدا باید این فرد دارای تمکن مالی باشد. تمکن مالی به این معنا که شخص علاوه بر اینکه مخارج روزانه خود و همسرش را تماماً می تواند انجام میدهد پول مازادی میماند. به عبارت دیگر درآمد این فرد بیشتر از مخارج او خواهد بود.
علاوه بر این شرط،نیاز است که دیون حال نداشته باشد. یعنی اگر فردی دین حالی داشته باشد موظف است آن را پرداخت کند.« دین مقدم بر نفقه اقارب خواهد بود.»
شرط دیگر تعلق گرفتن نفقه به اقارب این است که آنها تمکن مالی نداشته باشند. به بیان دیگر نیازمند پرداخت نفقه باشند.
خرجی دادن به فرزندان بر عهده چه کسی است؟
مخارج فرزندان با پدر است. در صورتی که پدر فوت کند بعد از فوت او نفقه بر عهده جد پدری خواهد بود. همچنین اگر پدر قادر به پرداخت نفقه نباشد جد پدری باید نفقه فرزندان را پرداخت کند. بعد از پدر و جد پدری مادر وظیفه پرداخت نفقه را دارد. در صورتی که مادر نیز فوت شده باشد یا او نیز تمکن مالی برای پرداخت نفقه نداشته باشد اجداد مادری میبایست نفقه اولاد را پرداخت کنند.

نفقه دادن به پدر و مادر بر عهده چه کسی است؟
فرزندان باید نفقه پدر و مادرشان را پرداخت کنند. همچنین اگر فرزندان فوت شده باشند یا تمکن مالی نداشته باشند نوه باید نفقه آنها را پرداخت کند. اگر پدر و مادر یک فرزند داشته باشند همان یک فرزند باید تمام نفقه را بدهد. ولی در صورتی که چندین فرزند باشند باید به صورت اشتراکی نفقه پرداخت کنند. البته کسانی باید نفقه بدهند که توانایی مالی داشته باشند.
از نظر اخلاقی همانطور که پدر و مادر در گذشته خرجی بچه شان را داده اند، فرزندان نیز موظف اند در زمانی که درامد و تمکن مالی داشتند، نفقه پدر و مادرشان را پرداخت کنند.
پرداخت نفقه به همسر
نفقه همسر مقدم بر سایر نفقهها میباشد. و در صورتی که چندین نفر واجب و نفقه وجود داشته باشد زوجه اولویت دارد. نفقه زوجه حتی بر سایر دویون مرد نیز اولویت دارد. حقوقدانان نفقه زوجه را طلب ممتاز یاد میکنند.
مطالبه نفقه گذشته
آیا میتوان نفقه گذشته را مطالبه کرد؟
قانون گذار در مورد مطالبه نفقه گذشته بین اقارب و زوجه قائل به تفکیک شده است.
- زوجه میتواند نفقه گذشته خود را مطالبه کند. یعنی از زمانی که مرد نفقه زن را پرداخت نکرده است،زن مستحق نفقه است و مرد موظف پرداخت آن میباشد.
- در صورتی که شخصی نفقه اقارب خود را پرداخت نکرده باشد،آنها نمیتوانند نفقه گذشته خود را مطالبه کنند. به بیان دیگر پدر و مادر نمیتوانند نفقه گذشته که فرزندشان باید پرداخت میکرده را بگیرند. حتی اگر در آن مدت به سختی افتاده باشند.
مراحل گرفتن نفقه پدر و مادر
اگر فرزند، خرجی پدر و مادر مستحق نفقه خود را پرداخت نکنند. یا پدر نفقه فرزندانش را ندهد اقدامات قانونی باید انجام شود. همانطور که زوجه برای گرفتن نفقه شکایتی مطرح میکند. پدر و مادر و فرزندان نیز برای گرفتن نفقه و خرجی خود دادخواستی را میبایست تنظیم کنند. با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی و ثبت نام در ثنا و سپس تنظیم دادخواست نفقه اقارب،شکایت خود را تنظیم کنید. در شورای حل اختلاف به این شکایت رسیدگی خواهد شد و رای لازم داده میشود.
مدارک لازم جهت گرفتن خرجی اقارب: علاوه بر شناسنامه یا کارت ملی، شما ابتدا باید ثابت کنید که تمکن مالی ندارید. در این باره مدارک خود مانند شهادت یا صورتحسابهای بانکی را میتوانید ضمیمه پرونده کنید.
علاوه بر این باید تمکن مالی خوانده که علی الاصول فرزندتان است را اثبات کنید. این مسئله نیز با شهادت قابل اثبات است.
در صورتی که از جانب فرزندان اقدام به دادخواست مطالبه نفقه کردید،باید اختیار لازم جهت دادخواست از طرف فرزند را داشته باشید.
سخن پایانی
بدیهی است که مرد باید نفقه همسرش را پرداخت کند. ولی در مورد خرجی فرزندان و خرجی دادن به پدر و مادر در این مقاله صحبت کردیم. در صورتی که فرزندان دارای تمکن مالی باشند باید به پدر و مادر خود در صورتی که تمکن مالی نداشته باشند نفقه پرداخت کنند. در صورتی که سوالی در مورد نفقه اقارب داشتید میتوانید در پرسشها یا گرفتن مشاوره تلفنی و ارتباط با وکیل های همراه وکیل، بپرسید.

دروداگر پدر فوت کرده باشد وخرج مادر گردن فرزندان باشد
وارث به فرزندان به مبلغ ۲میلیارد رسیده باشد.وبه تناسب ۲ به پسران و۱سهم به دختران رسیده باشد
آیا برای خرجی مادر پسران ودختران باید پردادخترا نسبت به ارثی که رسیده یعنی ۲ به ۱ .یا فقط به پسران میرسد ویا دختران هم باید خرجی پرداخت کنند
تناسب خرجی بین دختران پسران به چه صورت میباشد
سپاسگزارم
با سلام
پرداخت نفقه پدر و مادر ارتباطی به میزان ارث دختر و پسر ندارد.
همچنین پرداخت نفقه بر عهده فرزندان اعم از دختر و پسر است. البته شرط تحقق آن تمکن فرزندان و عدم تمکن مادر است.
بنابراین دختران و پسرانی که تمکن مالی دارند مشترکا موظف به پرداخت نفقه مادر هستند.