یکی از مهمترین و پرکاربردترین قراردادها که امروز رواج بسیار زیادی پیدا کرده است قرارداد پیش فروش ساختمان میباشد. مهمترین موضوع در قرارداد پیش فروش ساختمان این است که فروش حتماً باید با سند رسمی انجام شود. در این مقاله میخواهیم به مجازات و عواقب پیش فروش ساختمان بدون سند رسمی صحبت کنیم. با ما همراه باشید.
پیش فروش ساختمان
پیش فروش ساختمان به این معنا میباشد که زمانی که ساختمان تکمیل نشده است و برای آن سند رسمی صادر نشده فروشنده اقدام به پیش فروش ملک مینماید. مطابق این قرارداد پیش فروشنده مکلف است در زمان مقرر ملک را بسازد. همچنین خریدار نیز باید اقساط مشخص شده را در موعد مقرر بپردازد. پیشتر در خصوص نکات مربوط به پیش فروش آپارتمان به طور کامل صحبت کردیم.
تنظیم سند رسمی در پیش فروش ساختمان
قانون پیش فروش ساختمان در ماده ۲۳ بیان داشته است پیش فروشنده حتماً باید فروش ساختمان را در دفتر اسناد رسمی ثبت نماید. تنظیم سند رسمی پیش فروش ساختمان به قدری مهم است که در صورت عدم ثبت قرارداد در دفترخانه قانون برای آن مجازات تعیین کرده است.
آیا پیش فروش ملک بدون سند رسمی نیز دارای اعتبار است؟
بله؛ نظر به اینکه قرارداد با ایجاب و قبول طرفین صورت پذیرفته است عدم ثبت را نمیتوان به منزله عدم توافق در نظر گرفت. بنابراین حتی اگر قرارداد پیش فروش ساختمان با سند رسمی صورت نپذیرفته باشد، باز هم پیش خریدار میتواند درخواست الزام به تنظیم سند رسمی مطرح کند. در واقع پیش فروش ساختمان با سند عادی نیز به منزله مالکیت خریدار میباشد و فروشنده مکلف است با تکمیل ساختمان ملک را به خریدار تحویل دهد.
بنابراین پس از انعقاد قرارداد پیش فروش ساختمان خریدار و فروشنده مکلف هستند وظایف خود را انجام دهند. فروشنده مکلف به تکمیل ساختمان مطابق قرارداد میباشد و همچنین خریدار نیز مکلف است اقساط را در موقع مقرر پرداخت نماید.
پیش فروش با سند عادی مشمول چه قانونی است؟
پیش فروش ساختمان حتی در صورتی که به صورت سند عادی باشد نیز مشمول نون پیش فروش ساختمانها میباشد. بنابراین اگر دو نفر با قرارداد عادی حتی به نام عقد دیگری اقدام به پیش فروش ساختمان کرده باشند باز هم مقررات این قانون حکمفرماست.
جرم پیش فروش بدون ثبت رسمی
به دلیل اهمیتی که پیش فروش ساختمان دارد و به جهت جلوگیری از فروش یک ساختمان به چند نفر قانون پیش فروش ساختمانها در صورت عدم ثبت ملک برای پیش فروشنده مجازات تعیین کرده است.
به دلیل اینکه در پیش فروش ساختمان،ملک هنوز اجد سند رسمی نمیباشد، پیش فروشنده باید اقدام به ثبت رسمی پیش فروش در دفاتر اسناد رسمی کند. این موضوع به میزانی دارای اهمیت است که قانونگذار عدم ثبت را هم برای پیش فروشنده و هم برای مشاور املاک جرم انگاری کرده است.
مجازات پیش فروش ساختمان بدون ثبت رسمی چیست؟
قانون پیش فروش ساختمانها در ماده ۲۳ بیان داشته است هر شخصی بدون تنظیم سند رسمی اقدام به پیش فروش ساختمان و یا درج و انتشار آگهی غیرقانونی کند به حبس از ۹۱ روز تا یک سال و یا جزای نقدی محکوم خواهد شد. جریمه نیز به میزان ۲ تا ۴ برابر مبلغی که پیش فروشنده دریافت کرده است می باشد.
مجازات مشاور املاک در صورت پیش فروش ساختمان بدون سند رسمی چیست؟
در صورتی که پیش فروش ساختمان بدون تنظیم سند رسمی انجام شود چنانچه معامله در دفاتر املاک منعقد گردد، علاوه بر اینکه خانم برای فروشنده مجازات در نظر گرفته برای دلال نیز مجازات در نظر گرفته است.
مطابق ماده ۲۴ قانون پیش فروش ساختمانها مشاوران املاک باید بعد از انجام مذاکرات طرفین را به جهت تنظیم سند رسمی،به یکی از دفاتر اسناد رسمی هدایت نمایند. بنابراین شاوران املاک نمیتوانند راسا اقدام به تنظیم قرارداد پیش فروش ساختمان نمایند. چنانچه قرارداد پیش فروش ساختمان در مشاور املاک و به صورت قرارداد عادی تنظیم شود دلال، برای بار اول تا یک سال و در بار دوم تا دو سال به تعلیق پروانه محکوم میشود. همچنین در صورت تکرار انعقاد معامله پیش فروش ساختمانها به صورت عادی در بار سوم پروانه کسب دلال باطل میگردد.
نکته مهم این است که این جرایم تنها در صورتی تعقیب میشوند که با شکایت شاکی خصوصی یا وزارت راه و شهرسازی مواجه شده باشند.
اگر خریدار و فروشنده توافق بر عدم تنظیم سند رسمی کرده باشد باز هم فروشنده و مشاور املاک محکوم میشوند؟
این موضوع که دلال نمیتواند اقدام به انعقاد و مکتوب کردن قرارداد پیش فروش ساختمانها کند،امری قطعی و واضح میباشد. چنانچه مشاور املاک طرفین را جهت تنظیم رسمی سند به مشاور املاک راهنمایی کرده باشد اصولاً محکوم به مجازات نمیشود. مگر اینکه اقدام به تنظیم قرارداد عادی پیش فروش ساختمان نماید و در قرارداد موعدی جهت مراجعه به دفترخانه برای تنظیم سند رسمی تعیین نکرده باشد.
پیش فروشنده نیز در صورتی به مجازات کیفری مقرر محکوم نمیشود که اثبات کند شخص خریدار مانع مراجعه به دفترخانه و تنظیم سند رسمی شده است.

طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی املاک پیش فروش شده
منظور از طرح این دعوا این است که خریدار با ارائه دادخواست به دادگاه و اثبات مالکیت خود، از مرجع قضایی میخواهد سند رسمی ملک به نامش منتقل گردد. طرح این دعوا نیاز به دقت نظر ویژه وکیل دارد. در مقالات گذشته در خصوص دعوای الزام به تنظیم سند رسمی صحبت کردیم و نکات کاربردی این دعوا را بیان نمودیم.
آیا امکان طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ساختمان پیش فروش شده وجود دارد؟ در این مورد پاسخهای متعددی وجود دارد. البته اکثر حقوقدانان معتقدند با توجه به اینکه قانون پیش فروش ساختمانها به طور قطعی فروشنده را مکلف به ثبت رسمی فروش در دفتر خانه نموده است و حتی برای آن ضمانت اجرای کیفری نیز مقرر نموده پیش خریدار میتواند دعوای الزام به تنظیم سند رسمی مطرح کند.
در نظر داشته باشید این موضوع که طرفین توافق کنند که اقدام بهثبت فروش در دفترخانه کنند یا خیر خارج از اختیارات آنها میباشد. بنابراین حتی در صورتی که رفین توافق کرده باشند بر اینکه سند رسمی تنظیم نشود باز هم خریدار میتواند فروشنده را ملزم به تنظیم سند کند.
اگر فروشنده خود سند رسمی نداشته باشد باز هم مجازات میشود؟
نکته اول در پاسخ به این سوال این است که چنانچه پیش فروشنده خود سند رسمی نداشته باشد امکان پیش فروش ساختمان را نیز ندارد. چرا که پیش فروش ساختمان حتماً و حتماً باید با تنظیم سند رسمی انجام میشود. لذا میتوان اینگونه تفسیر کرد که به دلیل اهمیت ثبت رسمی اگر ملک سند نداشته باشد امکان پیش فروش ساختمان برای آن نیز میسر نیست.
البته اگر خریدار با علم به اینکه فروشنده سند رسمی ندارد اقدام به خرید آپارتمان کند،طبق قاعده اقدام میتواند تقاضای مجازات فروشنده را نماید. مگر اینکه فروشنده تعهد به اخذ سند نموده باشد.
سخن پایانی
همانطور که بیان شد قانون پیش فروش ساختمانها قانونی عامره است و در اکثر موارد توافق خلاف آن مسموع نیست. بنابراین مانطور که در قانون بیان شد فروشنده مکلف به تنظیم سند رسمی پیش فروش ساختمان به نام خریدار میباشد. در غیر این صورت خریدار میتواند دعوای الزام به تنظیم سند رسمی مطرح کند. همچنین میتواند علیه فروشنده و مشاور املاک طرح دعوای کیفری نماید.
مطالب بیان شده صرفاً به طور کلی و بدون در نظر گرفتن شرایط اختصاصی قرارداد و اوضاع و احوال توافق میباشد. چنانچه نیاز به مشاوره حقوقی دارید میتوانید با درخواست مشاوره از وکلای تخصصی همراه وکیل مشورت بگیرید. همراه وکیل تلاش کرده است خدمات حقوقی خود را با کمک وکلای متخصص در زمینههای مختلف ارائه نماید.
