طلاق به معنی قطع رابطه زناشویی به حکم دادگاه میباشد. که در زمان حیات زوجین و به درخواست یکی یا هر دوی آنان انجام میشود. طلاق مختص نکاح دائم میباشد و در ازدواج موقت طلاق وجود ندارد بلکه بخشش مابقی مدت از سوی مرد کافی است.
اگرچه در اسلام طلاق منع نشده و مرد هر زمانی که بخواهد میتواند همسر خودش را طلاق بدهد و زن هم در مواردی میتواند درخواست طلاق کند ولی شکی نیست که طلاق از نظر اسلام امری ناپسند شناخته شده است و در روایات متعددی در مورد نکوهش طلاق آمده است.
مرد در چه صورت میتواند همسرش را طلاق دهد؟
به مرد این اختیار داده شده است که همسرش را طلاق بدهد حتی اگر بدون هیچ دلیلی باشد. چطور میتوانم زنم را طلاق دهم؟مراحل طلاق از جانب مرد چیست؟ آیا مرد میتواند زنش را بدون دلیل طلاق دهد؟اگر زوجه با طلاق مخالف باشد آیا مرد همچنان میتواند زن را طلاق دهد؟ در این مقاله سعی شده است به این سوالات پاسخ بدهیم و در مورد نحوه طلاق از سوی مرد صحبت کنیم و مراحل این نوع طلاق را بیان کنیم.
میدانیم که در قانون حق طلاق به مرد داده شده است مگر در موارد استثنایی که زن هم میتواند درخواست طلاق کند. در صورتی که بین زن و مرد توافق حاصل شود نیز مرد است که زن را طلاق میدهد و این یک عمل حقوقی یک طرفه میباشد و توافق حاصله تنها دلیل و انگیزه طلاق خواهد بود.
تاثیر عدم رضایت زوجه در طلاق
میدانیم که حق طلاق با مرد است و در صورتی که زن مخالف با طلاق باشد،مخالفت او تاثیری در طلاق ندارد و مرد همچنان حق طلاق خود را دارد و میتواند همسرش را طلاق دهد هرچند مخالفت زوجه با طلاق میتواند باعث طولانیتر شدن روند طلاق شود. به عبارت دیگر پرونده طلاق هم در دادگاه تجدید نظر و هم در دیوان عالی کشور قابل اعتراض میباشد. در صورتی که زن با طلاق مخالف باشد میتواند هم در زمان تجدید نظرخواهی و هم در زمان فرجامخواهی، در دادگاه تجدید نظر استان و دیوان عالی کشور نسبت به رای اعتراض کند. این امر باعث میشود پرونده طلاقی که حدود سه ماه قرار است طول بکشد تا یک سال ادامهدار باشد.
مراحل طلاق
طلاق دارای تشریفات خاصی میباشد برای مثال ثبت طلاق باید حتماً از سوی دادگاه و با صدور گواهی عدم امکان سازش انجام شود. در واقع گواهی عدم امکان سازش همان رای است که از سوی دادگاه برای طلاق صادر میشود. پس از صدور گواهی عدم امکان سازش مرد سه ماه فرصت دارد تا به دفترخانه رسمی طلاق مراجعه نماید و اقدام به طلاق نماید . در غیر این صورت گواهی عدم امکان سازشی که از دادگاه صادر شده است دیگر اعتبار ندارد. پس از گذشت سه ماه،مرد باید مجدد درخواست گواهی عدم امکان سازش نماید.
مهریه زن در صورت طلاق از سمت مرد
توجه داشته باشید در طلاق از سوی مرد به هیچ عنوان مهریه زن از بین نمیرود. تنها در صورتی که بین زوجین هیچ نزدیکی واقع نشده باشد در زمان طلاق نصف مهریه به زن تعلق میگیرد. غیابی حضوری بودن رای دادگاه در مورد طلاق نیز تاثیری در مهریه ندارد. در صورتی که نزدیکی اتفاق افتاده باشد تمام مهریه باید پرداخت شود.
برگشتن مرد به همسرش بعد از طلاق
در صورتی که مرد همسرش را طلاق دهد نوع طلاق رجعی خواهد بود. طلاق رجعی به این معنا است که امکان رجوع و بازگشت مرد به زن در زمان عده وجود دارد. به بیانی دیگر پس از طلاق زن در دورهای به نام عده به سر میبرد که در این مدت در حکم همسر مرد میباشد و مرد میتواند از طلاق منصرف شود و به همسرش بازگردد. همچنین در فقه آمده است که در دوران عده زن و مرد باید با هم و زیر یک سقف زندگی کنند. در این دوران نفقه زن بر عهده مرد است. البته اگر نزدیکی اتفاق نیفتاده باشد همچنین در صورتی که زن یائسه باشد عده وجود ندارد و طلاق بائن است. در طلاق بائن امکان برگشت مرد به زن نمیباشد.
در صورتی که طلاق رجعی باشد، عده زن سه ماه خواهد بود. زن در زما عده مستحق نفقه میباشد.
فرایند طلاق پس از دادخواست
نکات طلاق از سوی مرد در هر طلاقی قبل از اینکه قاضی نسبت به طلاق رای صادر کند میبایست در مورد مهریه ، نفقه ، اجرت المثل ایام زوجیت و حضانت فرزندان تصمیم گیری کند. در ابتدا که مرد قصد طلاق دادن همسرش را دارد باید در سامانه ثنا ثبت نام کند تا ابلاغیهها به صورت الکترونیک ارسال شود. دادگاه مکلف است از هر یک از زوجین بخواهد تا داوری مشخص نمایند که این داور باید یک نفر مرد متاهل از خانواده زن و یک مرد متاهل از خانواده مرد باشد.
وظیفه داوران در طلاق چیست
داوران باید تلاش بر این کنند که بین زوجین سازش برقرار کنند و سازش یا عدم سازش زوجین را به دادگاه اعلام نمایند. در صورت عدم سازش بین زوجین دادگاه اقدام به صدور حکم در مورد طلاق میکند.
در صورتی که مرد اقدام به جدا شدن کند. علاوه بر اینکه باید اجرت المثل ایام زوجیت را به زن پرداخت کند ،باید نصف اموالی را که در دوره ایام زوجیت به دست آورده است را به زن بدهد. به این امر تنصیف اموال گفته میشود.
چه زمانی طلاق نامه صادر میشود؟
پس از اینکه گواهی عدم امکان سازش صادر شد و مرد جهت جدایی به دفترخانه مراجعه کرد طلاقنامه صادر نمیشود مگر پس از گذشتن عده زن. به بیان دیگر طلاقنامه پس از گذشت عده صادر میشود و طلاق در شناسنامهها ثبت میشود. اگر مرد به وکیلی وکالت بدهد بدون حضور مرد مراحل طلاق انجام خواهد شد.
در صورتی که مهریه زن پرداخت نشده باشد و همچنین دادگاه رای در این باره صادر نکرده باشد در زمان رسیدگی به پرونده طلاق نسبت به مهریه نیز تصمیمات لازم گرفته میشود. ثبت طلاق موکول به این است که مهریه به زن پرداخت شود. البته این در صورتی است که مهریه عندالمطالبه باشد یا عندالاستطاعه باشد و مرد استطاعت لازم را داشته باشد. همچنین در صورتی که مهریه عند المطالبه باشد و مرد ناتوان از پرداخت تمام مهریه باشد میتواند با دادخواست اعسار،از دادگاه تقاضای قسطبندی مهریه را بنماید. اگر قبل از صدور رای در مورد طلاق از جانب زوج، زن و مرد با همدیگر توافق کنند میتوانند پرونده را تبدیل به طلاق توافقی کنند.
طلاق در دوران عقد و قبل از نزدیکی
اگر مرد بخواهد جدایی در دوران عقد انجام شود یعنی در دورانی که هنوز عروسی نگرفتهاند نیز مانند زمانی است که عروسی گرفتند. به طور کلی مرد هر زمان که بخواهد میتواند همسرش را طلاق دهد. طلاق در زمان عقد نیز مانند طلاق پس از عروسی میباشد و در دوران عقد نیز مهریه به طور کامل به زن تعلق میگیرد. مگر اینکه نزدیکی واقع نشده باشد که در این صورت نصف مهریه به زن تعلق خواهد گرفت.
مدارک جهت طلاق
اول اینکه زوج باید در سامانه ثنا ثبت نام نمایند و دادخواست خودش را در دفتر خدمات قضایی به دادگاه صالح ارائه نماید. مدارک مورد نیاز جهت ثبت دادخواست طلاق عبارتند از شناسنامه و کارت ملی و عقدنامه. با توجه به اینکه عقدنامه اصولاً در دست زن قرار دارد، برای اینکه مرد بتواند عقدنامه یا رونوشت آن را اخذ نماید،میبایست به دفترخانهای که ازدواجشان در آنجا صورت گرفته مراجعه کند و با ارائه شناسنامه خود رونوشت عقدنامه را بگیرد. با توجه به اینکه درخواست طلاق بدون عقدنامه امکان ندارد، آقا میبایست برای رو نوشت این روند را انجام دهد.
همانطور که در بالاتر اشاره کردیم در پرونده طلاق دادگاه موظف است نسبت به امور مالی یا غیر مالی که مرتبط با طلاق میباشد،تعیین تکلیف نماید. ولی در دوران عقد یعنی در زمانی که زن و مرد زیر یک سقف نرفتهاند اجرت المثل و نحله بررسی قرار نمیگیرد. همچنین در صورتی که زوجین فرزندی نداشته باشند نسبت به حضانت نیز رای صادر نخواهد شد. اگر بین زن و مرد نیست نزدیکی واقع نشده باشد نصف مهریه به زن تعلق خواهد گرفت.
نکات مالی در مورد درخواست طلاق از سوی مرد
مهریه
اگر زوجه در زمان طلاق باکره باشد نصف مهریه به او تعلق میگیرد در غیر این صورت باید تمام مهریه به زن داده شود. مگر اینکه زن مهریهاش را ببخشد.
تنصیف دارایی
در صورتی که مرد شرط تنصیف دارایی که در دفتر ازدواج موجود است را امضا کرده باشد،تنها در صورتی میتواند زوجه را طلاق دهد که نصف دارایی را که پس از به دست آورده است را به زوجه بدهد. مگر اینکه زوجه از این حقش صرف نظر کند. البته در یک صورت به زن نصف دارایی زوج تعلق نخواهد گرفت آن هم در زمانی است که طلاق به دلیل قصور زن از وظایفش باشد.
اجرت المثل
در صورتی که زن،اجرت المثل ایام زوجیت را بخواهد،دادگاه نسبت به آن رای مقتضی صادر میکند و مرد موظف به پرداخت اجرت المثل ایام زوجیت به زن خواهد شد. اجرت المثل ایام زوجیت یا همان نحله در صورتی به زن داده میشود که زن کارهای منزل را به دستور مرد انجام داده باشد و قصد رایگان انجام دادن کارها را نداشته باشد. ولی اگر زن در دادگاه بگوید کارهای خانه را به طور رایگان انجام داده است و یا بدون چشم داشتی بوده اجرت المثل به او تعلق نخواهد گرفت.
ارث
همانطور که بیان شد زن بعد از طلاق و در دوران عده در حکم همسر مرد است. بنابراین اگر هر یک از زن و مرد در دوران عده بمیرند دیگری از او ارث میبرد.
پس به طور خلاصه زوج هر زمان که بخواهد میتواند همسرش را طلاق دهد حتی اگر بدون هیچ دلیلی باشد. دادگاه نسبت به نفقه و مهریه و امثالهم اظهار نظر خواهد کرد و رای مقتضی صادر میکند.