پس گرفتن جهیزیه از شوهر | راه های قانونی برای استرداد جهیزیه

چگونه جهیزیه ام را پس بگیرم؟ خمسرم جهیزیه ام را پس نمیدهد پگونه میتوانم آنها را بگیرم؟ گرفتن جهیزیه از مرد چگونه انجام میشود؟ بهترین راه برای پس گرفتن جهیزیه از شوهر چیست؟ سریع ترین روش برای استرداد جهیزیه چیست؟ برای استرداد جهیزیه کجا باید درخواست بدهم؟

اگر برایتان سوال شده که به چه صورت می‌توان جهیزیه را مسترد کرد و اینکه زن چطور می‌تواند جهیزیه که آورده است را ببرد همراه ما باشید.

جهیزیه

در قانون تعریفی از جهیزیه ارائه نشده است و جهیزیه را باید با توجه به عرف جامعه تعریف و معنا کرد. به طور کلی می‌توان گفت مجموعه اموالی شامل جهیزیه می‌باشد که برای استعمال و استفاده در زندگی مشترک از سوی زن خریداری شده و به منزل مرد آورده می‌شود. در عرف ایران به طور کلی جهیزیه با زن می‌باشد که بسته به شهر یا قوم نیز ممکن است متفاوت باشد.

جهیزیه دادن وظیفه زن است یا مرد؟

در قانون ایران اشاره‌ای به این نشده است که جهیزیه با زن است. با توجه به اینکه زن هیچ تکلیف قانونی و نیز شرعی برای آوردن جهیزیه ندارد. تهیه جهیزیه در زندگی مشترک بر عهده مرد است. به عبارتی همانطور که نفقه بر عهده مرد می‌باشد آوردن جهیزیه نیز از مصادیق نفقه و بر عهده مرد خواهد بود.

باید توجه داشت که آوردن جهیزیه توسط زن به معنای انصراف از مالکیت وسایل نمی‌باشد. بلکه فقط به جهت زندگی مشترک مرد تنها حق استفاده از وسایل را دارد و به معنی این نیست که مرد مالک جهیزیه می‌شود. با در نظر گرفتن این نکته که زن تکلیفی به آوردن جهیزیه ندارد.

میتوان نتیجه گرفت که هر زمانی که بخواهد می‌تواند وسایلی را که به خانه شوهر آورده است را استرداد کند.

آیا زن می‌تواند قبل از طلاق جهیزیه را پس بگیرد؟

در پاسخ می‌گوییم بله می‌تواند با توجه به اینکه آوردن جهیزیه وظیفه قانونی زن نیست. بنابراین هر زمان که بخواهد می‌تواند آنها را مسترد کند. برای بردن جهیزیه از خانه شوهر باید ابتدا مالکیتتان بر جهیزیه ثابت شود.

آیا اموالی که مرد در زمان زندگی می‌خرد جزو جهیزیه می‌باشد و زن می‌تواند آنها را ببرد؟

در پاسخ باید بگوییم که خیر! وسایلی که مرد در طول زندگی مشترک خریداری می‌کند حتی وسایلی که در نتیجه خرابی جهیزیه میخرد و جایگزین می‌کند جز جهیزیه نمی‌باشد. جهیزیه تنها وسایلی است که زن در اول زندگی خریداری کرده است. همچنین وسایلی که در طول زندگی خراب می‌شوند که از جانب زن خریداری شده مرد هیچ تکلیفی برای جایگزین کردن آنها ندارد. در نظر داشته باشید که هرگونه خرابی که بدون تقصیر مرد در وسایل ایجاد شود را زن نمیتواند استرداد کنند. در این صورت زن تنها می‌تواند وسایلی را که از جهیزیه‌اش مانده است را مسترد نماید.

نحوه پس گرفتن جهیزیه :

زوجه میتواند جهیزیه ای را که خریداری کرده است را هر زمان بخواهد از مرد پس بگیرد. البته شرایطی دارد که در پایین به آنها اشاره شد.

• پس گرفتن جهیزیه با سیاهه
• پس گرفتن جهیزیه با حکم دادگاه
• پس گرفتن جهیزیه با سیاهه

سیاهه جهیزیه چیست؟

سیاهه در واقع همان فهرست جهیزیه می‌باشد. از گذشته در کشور رایج بوده و بهتر است فهرست کامل از جهیزیه با جزئیات تهیه شود و در زمان استقرار آنها در خانه شوهر از او اخذ امضا کنید که این اقلام به منزل وی آورده شده است. این اقلام را با جزئیات بنویسید به همراه مشخصات آنها. امضای مرد کافی می‌باشد و نیازی به امضای شاهدان در ذیل سیاهه نمی‌باشد. هرچند امضای شهود بی تاثیر نیست.

سیاهه برای پس گرفتن جهیزیه

در صورتی که بعضی از اقلام جهیزیه توسط مرد خریداری شده باشد باید در عمل فهرستی از این اقلام تهیه شود. تا در هنگام پس گرفتن جهیزیه مرد بتواند به راحتی ثابت کند که این چند وسیله منزل را خریداری کرده است و در این صورت زن نمی‌تواند آنها را جز لیست سیاهه بنویسد. به طور کلی این وسایل را مرد به عنوان کمک کردن به جهیزیه زن خریداری کرده که در زندگی مشترک استفاده شود نه اینکه زن را مالک آنها کند و بتواند آنها را با جهیزیه استرداد نماید.

گاهی در سیاهه طلاهای عروس را به عنوان قسمتی از جهیزیه مینویسند. توجه داشته باشید که طلا نمی‌تواند به عنوان جهیزیه قرار بگیرد. چرا که در تعریف جهیزیه آمده است که جهیزیه شامل وسایلی می‌باشد که در آن طول زندگی مشترک به عنوان اساس خانه مورد استفاده قرار می‌گیرد طلا نمی‌تواند مصداق جهیزیه باشد.

پس گرفتن جهیزیه بدون اجازه مرد

می‌دانیم که زن مالک جهیزیه می‌باشد و هیچ وظیفه قانونی برای آوردن جهیزیه ندارد. پس می‌تواند هر زمان که بخواهد آنها را مسترد کند و نیازی به اذن شوهر ندارد. در صورتی که قصد پس گرفتن جهیزیه از مرد را داشتید فقط آنچه در لیست جهیزیه شما نوشته شده است و شما آن را خریداری کرده‌اید را می‌توانید بدون اجازه شوهر از خانه خارج کنید.

توجه داشته باشید سیاهه یک سند عادی محسوب میشود. ولی در صورتی که در دفترخانه نوشته و امضا شود سند رسمی محسوب شده و همچنین در صورت وجود شهود در دفترخانه امکان ایراد جعل برای مرد وجود ندارد.

دادخواست پس گرفتن جهیزیه

در صورتی که سیاهه یا فهرست جهیزیه ندارید،میتوانید در دادگاه دادخواست استرداد جهیزیه مطرح کنید. در این صورت با تنظیم دادخواست در دفاتر خدمات قضایی و ارائه گواهی ازدواج و اسناد و مدارکی که دال بر تحویل جهیزیه باشد مانند شهادت شهود و یا اسناد و سایر دلایلی که تحویل جهیزیه را اثبات کند میتوانید دادخواست خود را مطرح کنید.

شرایط دعوی استرداد جهیزیه:

• وجود مالکیت در زمان طرح دعوی: به این معنا که در زمانی که خواهان طرح دعوی میکند باید مالک جهیزیه باشد تا بتواند اموالش را از همسرش استرداد کند.
• تحویل جهیزیه به مرد:زن باید در دادگاه این را اثبات کند که جهیزیه را به تصرف همسرش داده است.
• وجود عین خواسته: در صورتی زن میتواند جهیزیه اش را استرداد کند که عین آنها موجود باشد. در صورتی که عین آنها بدون تعدی و تفریط از بین رفته باشد امکان پس گرفتن آنها وجود ندارد.همچنین اگر با تعدی و تفریط مرد و از جانب او از بین رفته باشد زن میتواند با اثبات این مسئله در دادگاه،از مرد خسارت بگیرد.

چه دادگاهی صالح است برای استرداد جهیزیه؟

دادگاه صالح برای استرداد جهیزیه دادگاه صلح است. همچنین در مورد صلاحیت محلی، زوجه میتواند در دادگاه محل اقامت خود و یا محل اقامت خوانده طرح دعوی کند که این امر بسته به نظر زوجه دارد. همچنین در نظر داشته باشید دعوی استرداد جهیزیه دعوی مالی میباشد.

طبق قانون جدید دادگاه صلح باید به این امر رسیدگی کند.

با تصویب قانون جدید دادگاه های صلح، درخواست پس گرفتن جهیزیه باید در دادگاه های صلح انجام شود.

پس گرفتن جهیزیه بدون اجازه زوج

همانطور که پیشتر اشاره کردیم زن مالک جهیزیه می‌باشد. وظیفه‌ای برای آوردن جهیزیه ندارد. بنابراین می‌تواند هر زمان که می‌خواهد جهیزیه را مسترد نماید و یا بدون اجازه مرد جهیزیه را پس بگیرد. و این امر نیازی به اجازه مرد ندارد. البته زوجه تنها مبتواند وسایلی را ببرد که از آن او باشد. همچنین می‌تواند همسایگان را شاهد بگیرد که چه اقلامی را از منزل مرد خارج می‌کند.

از بین رفتن جهیزیه

ایا در صورتی که جهیزیه زن از بین برود و یا ناقص شود مرد مسئول نقصان می‌باشد و باید آن را جبران کند و یا نیازی به جبران نیست؟ اولین نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که آیا مرد در حکم امین است یا خیر! و اینکه آیا می‌توان مجازات خیانت در امانت را برای مرد اعمال کرد یا نه؟ با توجه به آرای دیوان عالی کشور که بعضاً می‌بینیم احکام متفاوتی در این مورد صادر شده است. به نظر می‌رسد که زوج را نمی‌توان به خیانت در امانت محکوم کرد به این دلیل که یکی از شرایط جرم خیانت در امانت این است که استرداد اموال به مالک پیش بینی شده باشد.

در حالی که در جهیزیه استرداد اموال پیش‌بینی نشده است . به طور کلی هیچ توافقی مبنی بر اینکه جهیزیه باید در زمان مشخصی به زن مسترد شود وجود ندارد. بنابراین نمی‌توان جرم خیانت در امانت را بر مرد بار کرد. در ماده ۶۷۴ تعزیرات قانون مجازات اسلامی نیز در مورد خیانت در امانت شرایطی را مقرر کرده است و تصریح بر این نموده است که قرار بر این بوده باشد که اشیا مذکور مسترد شوند. بنابراین چون هیچ تراضی مبنی بر اینکه جهیزیه باید مسترد شود وجود ندارد نمی‌توان مرد را به جرم خیانت در امانت محکوم کرد.

شکایت از شوهر به دلیل از بین بردن و خراب کردن جهیزیه

البته در نظر داشته باشید که در شرایطی می‌توان جرم خیانت در امانت را محرز دانست زمانی است که زوجین طلاق گرفتند و یا جدا از همدیگر زندگی می‌کنند. یا زوجه زوج را از تصاحب و استعمال ممنوع کرده باشد.

و اینکه به زوج اخطار دهد که جهیزیه را پس دهد که همه این موارد باید در دادگاه ثابت شود. به طور کلی در این مواردی که بیان شد زوجه استرداد جهیزیه را خواسته است و از زمانی که زوج مطلع شده است مال در دست او امانت است. در صورت تعدی و تفریط زوج می‌توان او را به خیانت در امانت محکوم کرد. البته می‌توان با توجه به شرایط و نحوه انجام جرم از سوی مرد، جرایم ارتکابی متفاوت باشد. باید دید کدام جرم بر عمل ارتکابی زوج صدق می‌کند. ممکن است فروش مال غیر یا سرقت و یا خیانت در امانت و همچنین تخریب یا جرایم دیگر را بنا به شرایط در نظر گرفت.

همچنین زوجه می‌تواند با شکایت حقوقی و صرفاً در مورد استرداد جهیزیه در صورت وجود آنها یا مثل و یا قیمت آنها در صورتی که موجود نباشند به دادگاه خانواده دادخواستی بدهد و اموال خود را مسترد کند. دادگاه صالح برای شکایت حقوقی دادگاه خانواده میباشد.

سخن پایانی

زوجه می‌تواند با استفاده از سیاهه و یا با حکم دادگاه جهیزیه خود را که آورده است را مسترد کند. پس گرفتن جهیزیه در صورتی است که زن مالک جهیزیه ای باشد خریده است. پس هر زمانی که بخواهد چه در اختلاف و یا غیر از زمانی که اختلاف پیش آمده میتداند استرداد کند. در صورتی می‌تواند جهیزیه را مسترد کند که عین آن موجود باشد. در صورتی که عین آن در طول زندگی تلف شده یا نقصان پیدا کرده است نمی‌تواند خسارت بگیرد. مگر در شرایط خاص که بیان شد.

همراه وکیل تلاش کرده است از بهترین وکلا در زمینه های تخصصی استفاده کند. شما میتوانید با درخواست مشاوره از وکلای همراه وکیل در خصوص پرونده های قضایی و سوالات حقوقی، کمک بگیرید.