قیم چیست؟ نحوه تعیین قیم برای کودکان مقیم خارج به چه نحوی است؟ اگر که کودکی در خارج از ایران مقیم باشد و ولی خود را از دست بدهد،میبایست قیمی برایش تعیین شود. در این مقاله به شما آموزش میدهیم چگونه میتوان برای افراد خارج از ایران و در سفارتخانه قیم تعیین کرد. در مقالات گذشته در مورد عزل ولی قهری صحبت کردیم. با ما همراه باشید تا اطلاعات لازم جهت تعیین قیم برای کودکان خارج از کشور را به شما ارائه کنیم.
قیم
قیم به چه کسی گفته میشود؟ چه اشخاصی نیاز به قیم دارند؟ قیم در لغت به معنای تکیهگاه میباشد. در واقع برای شخصی که پدر و جد پدری ندارد قیم تعیین میشود تا مراقبتهای لازم از کودک را انجام دهد. همچنین قیم وظیفه دارد اداره امور مالی کودک را بر عهده بگیرد و آنها را ساماندهی کند. همچنین در خصوص نگهداری از اموال کودک،مصلحت او را در نظر بگیرد.
محجور به چه کسی گفته میشود؟
برای اشخاصی باید قیم انتخاب کرد که محجور باشند. محجور به شخصی گفته میشود که قوه درک وتمییز برای اداره اوالش را ندارد. بنابراین قیمی انتخاب میشود که اموال او را اداره کند.
در صورتی که پدر یا جد پدری برای بعد از فوتشان وصی تعیین کرده باشند تا امور محجور را بر عهده بگیرد دیگر نیازی به تعیین قیم نیت. مگر اینکه این شخص، قبول وصایت نکند و انجام این امر را نپذیرد.
برای چه کسانی باید قیم انتخاب کرد؟
- برای کودکانی که ولی ندارند یعنی پدر بر جد پدری او فوت شده باشد،میبایست قیم انتخاب کرد.
- حال سوالی که مطرح میشود این است که به چه کسی کودک گفته میشود؟ کودک شامل فرد صغیر و غیر رشید میشود. دختران زیر ۹ سال و پسران زیر ۱۵ سال صغیر میباشند. به بیان دیگر صغیر کسی است که رشید نشده است.
- ممکن است شخصی که به سن بلوغ رسیده است، همچنان توانایی اداره اولش را نداشته باشد. در این صورت این فرد غیر رشید است. سن رشد در ایران ۱۸ سال میباشد بنابراین افراد تا قبل از ۱۸ سالگی نیاز به قیم دارند.
- کسی که مجنون میشود نیز نیاز به قیم دارد. مجنون به معنای این است که فرد قوه عقل و درکش را از دست بدهد.
- سفیه به کسی گفته میشود که توانایی اداره اموالش را نداشته باشد. هرچند که ممکن است این فرد به سن رشد رسیده باشد. فرد سفیه تنها در مورد مسائل مالی قادر به تصمیم گیری نمیباشد. ولی در مورد مسائل غیر مالی رای قوهای درک و تمییز است و میتواند تصمیم گیری نماید. توجه داشته باشید قیم تنها نسبت به مسائل مالی میتواند اظهار نظر کند. و نسبت به مسائل غیر مالی اختیاری ندارد به عنوان مثال اذن در ازدواج تنها مربوط به ولی میباشد. و اگر پدر شخص فوت شده باشد از وصی یا قیم نیازی نیست برای ازدواج اجازه بگیرد.
تعیین قیم در خارج از ایران
تعیین قیم برای محجور از امور حسبی است. امور حسبی به اموری گفته میشود که در دادگاه مورد بررسی رسیدگی قرار میگیرد و نظارت قاضی لازم باشد. ولی در این امور نزاع و اختلافی وجود ندارد.
با توجه به قانون مدنی احوال شخصیه ایرانیان مقیم خارج تابع قوانین شور متبوع یا همان ایران میباشد. بنابراین با توجه به اینکه حجر و تعیین قیمومت از حوال شخصی میباشد قوانین ایران حاکم است.
قانون مدنی بیان داشته است میبایست برای اداره امور محجور قیمی تعیین کرد.
با در نظر گرفتن این دو قانون نتیجهای که حاصل میشود این است که برای کودکی که در خارج از ایران میباشد و ولی خاص نداشته باشد باید قیم تعیین شود.
از توجه قانونگذار به تعیین قیم برای محجور میتوان نتیجه گرفت مسئله بسیار مهمی میباشد که در اسرع وقت باید برای محجور قیم مشخص شود.
روند تعیین قیم در خارج
نحوه تعیین قیم از طریق سفارتخانه به چه صورت است؟
در ماده ۴۹ و ۵۰ قانون امور حسبی در خصوص تعیین قیم در خارج از ایران صحبت شده است. طبق این ماده اگر محجور در خارج از ایران اقامت داشته باشد امور قیمومت در دادگاه شهرستان تهران انجام میشود.
ولی با توجه به مهم بودن این مسئله و نیاز به انتخاب قیم برای محجور به صورت فوری،قانون گذار راه حل دیگری را در نظر گرفته است. در ماده ۵۰ قانون امور حسبی بیان شده است اگر مهجور خارج از ایران اقامت داشته باشد،مطابق ماده ۱۲۲۸ قانون مدنی مامور کنسولی ایران در خارج از کشور برای این شخص قیم موقت تعیین میکند. بعد از اینکه قیم موقت تعیین شد دادگاه تهران اقدام به تعیین قیم مینماید. اگر قیم موقتی را که مامور کنسولی انتخاب کرده است را دادگاه تهران بپذیرد که همان شخص به عنوان قیم معین میشود. در صورت عدم تنفیذ قیم انتخابی دادگاه تهران موظف به عیین قیم برای محجور میباشد.
چه اشخاصی مکلف به معرفی محجور برای تعیین قیم هستند؟
- پدر یا مادر محجور
- هر یک از خویشاوندان
- همسر محجور محتاج به قیم
- هر یک از ادارههای شهرداری اداره ثبت احوال و اداره آمار و مامورین آنها
- دهبان یا بخشدار
- دادگاهها و قضات
در خارج از ایران،ماموران کنسولی ایران و در صورت غیبت وی جانشین او یتواند برای اشخاصی که نیاز به تعیین قیم دارند،به صورت موقت قیمی را تعیین کند. پس از ۱۰ روز از نصب قیم موقت،میبایست مدارک خود را از طریق وزارت امور خارجه به دادگستری استان تهران بفرستد.
اشخاصی که نمیتوانند قیم شوند
- افراد محجور
- کسانی که به حکم قطعی محکوم به این جرایم شده باشند: سرقت، کلاهبرداری، اختلاس ،خیانت در امانت ،ورشکستگی به تقصیر ،جرائم نسبت به اطفال ،هتک ناموس یا عمل منافی عفت.
- اشخاصی که معروف به فساد اخلاقی باشند.
- شخصی که خودش یا از عقربهای درجه اولش با محجور دعوا داشته باشد.
در خصوص قبول سمت قیمومت وجه داشته باشید زن نمیتواند بدون اجازه شوهرش این سمت را قبول کند.
مدارک لازم جهت تعیین قیم
- تکمیل فرم درخواست متقاضی قیمومیت
- گواهی فوت پدر و جد پدری
- سند رسمی ازدواج والدین محجور
- شناسنامه و کارت ملی محجور
- اصل شناسنامه پدر محجور
- مدارک پزشکی برای اشخاص غیر رشید و مجنون
- پرداخت هزینه مربوط به خدمات کنسولی ایران در خارج
جهت تعیین قیم در خارج یا داخل ایران میتوانید از مشاوران و وکیلان تخصصی همراه وکیل مشاوره بگیرید. همچنین میتوانید در صورت داشتن سوال در بخش نظرات سوال مربوطه را بپرسید تا همکاران وکیل پاسخ سوالاتتان را بدهند.