آیا قولنامه اعتبار قانونی دارد؟در صورتی که یکی از طرفین طبق قولنامه عمل نکند چه ضمانتی وجود دارد؟ اگر برای خرید ملک با قولنامه قرارداد بستیم دیگر نیاز به تنظیم سند رسمی دارد؟در این مقاله سعی کردیم طالب را با سادهترین روش بیان کنیم. در صورت وجود هرگونه سوال یا ابهام میتوانید از وکلای همراه وکیل سوالتان را بپرسید.
قولنامه چیست؟
قولنامه در لغت متشکل از دو واژه قول و نامه میباشد. میتوان این واژه را اینطور معنا کرد سندی که تعهدی در آن نوشته میشود. به بیان دیگر به معنای سندی است که در آن یکی از طرفین متعهد به انجام یا عدم انجام کاری میشود.
آیا قولنامه اعتبار قانونی دارد؟
با توجه به اینکه در ماده ۱۰ قانون مدنی قراردادهای خصوصی بین کسانی که آنها را منعقد کردهاند اگر مخالف قانون نباشد صحیح است. بنابراین هر قراردادی صورتی که مخالف با متن صریح قانون نباشد بین دو طرف نافذ و صحیح خواهد بود. برای مثال ممکن است برای قرارداد فروش خانهای،خریدار پول نداشته باشد در این صورت قولنامهای بسته میشود که خریدار موظف از ظرف دو ماه مبلغ خانه را به فروشنده پرداخت کند و پس از آن فروشنده نیز تعهد میشود که سند رسمی خانه را به خریدار انتقال دهد. همینطور که در جامعه هم میبینیم بسیاری از این قراردادها بسته میشود و تعهدی برای طرفین ایجاد میکند. بنابراین در صورتی که مخالف نص صریح قانون نباشد صحیح و میباشد و بین طرفین قابل استناد خواهد بود.
انتقال املاک با سند عادی اعتبار قانونی دارد؟
همانطور که در بالاتر هم بیان کردیم قولنامه اصولاً به معنای مالک بودن خریدار نمیباشد بلکه تعهد فروشنده است مبنی بر اینکه به تعهد خودش عمل کند. این تعهد میتواند انتقال مالکیت ملک به خریدار و یا تنظیم سند رسمی برای او باشد. قول نامه به عنوان سند عادی شناخته میشود و در صورتی که کسی سند رسمی داشته باشد و در مقابل او شخص دیگر به قول نامه استناد کند،مالک کسی است که سند رسمی به نامش است. بنابراین بین قول نامه و سند رسمی،سند رسمی ارجحیت دارد.
هدف از تنظیم کردن قولنامه چیست؟
میدانیم قولنامه سندی عادی است. طبق این سند یکی از طرفین یا هر دو طرف موظف به انتقال مالی به دیگری میشوند. درست است که به اندازه سند رسمی اعتبار ندارد ولی خود یک سند عادی است که طرف مقابل را برای انتقال مال به دیگری متعهد میکند. اصولاً هدف از تنظیم قولنامه،انجام برخی از مقدمات بیع خواهد بود. برای مثال پرداخت عوارض و دریافت مجوزات لازم از ادارات میباشد.
شرایط صحت قولنامه
قولنامه نیز مانند هر عقد دیگری نیازمند این است که از شرایط صحت معامله برخوردار باشد.
۱. اهلیت طرفین: برای صحت قولنامه منعقد شده طرفین میبایست هم به سن قانونی رسیده باشند و هم جنون نداشته باشند. در صورتی که یکی از طرفین زیر سن قانونی باشد یا جنون داشته باشد معامله غیر نافذ است یعنی ولی یا قیم او باید صحت معامله را تایید یا رد کند.
۲. همسو بودن با قانون : در صورتی که این سند عادی با نص صریح قانون مخالف باشد،باطل خواهد بود. بنابراین توجه داشته باشید قولنامهای که منعقد میکنید با نص صریح قانون در تضاد نباشد.
ویژگی ها
برای اینکه یک معامله یا قرارداد صحیح باشد نیاز به ویژگیهای خاص خود را دارد. برای مثال طرفین به سن قانونی رسیده باشند و محجور نباشند. همچنین برای اینکه این سند قابل استناد باشد باید یک سری شرایط داشته باشد.
۱. قولنامهها اصولاً سندی لازم میباشند. لازم بودن به این معنا است که هر یک از طرفین هر زمان که بخواهد نمیتواند قرارداد را منحل کند. بلکه اصولاً قولنامه در صورتی جایز است که در قرارداد بیان شده باشد هر یک از طرفین میتواند نسبت به فسخ یا منحل کردن قرارداد اقدام کند.
۲. سندی عادی میباشد. درست است که سند عادی میباشد ولی اسناد عادی نیز قابلیت ارائه در محاکم را نیز دارند و میتوان در مقام دفاع یا اقامه دعوا آنها را به دادگاه ارائه کرد. به دلیل اینکه قولنامه دارای مهر و امضا است و همچنین توسط دفاتر اسناد رسمی نیز نعقد نشده میتوان نسبت به آن ادعای تردید و انکار کرد.
۳. قولنامه در عموم افراد به عنوان قراردادی معتبر شناخته میشود و رای قدرت الزامآوری قرارداد میباشد. یعنی در عرف به عنوان راردادی شناخته میشود که الزام آور است و میتوان بر اساس آن وجه الاتزام دریافت کرد.
آنچه در پایان باید بدانید
با توجه به تمام چیزی که در بالا بیان کردیم،قولنامه را میتوان به عنوان سندی لازم الاجرا دانست که در محاکم قابلیت استناد دارد. اگرچه در برابر سند رسمی،توان مقابله ندارد ولی میتواند به عنوان دلیل در دادگاه مورد بررسی قرار بگیرد. برای اینکه یک قولنامه صحیح و قابل استناد باشد باید دارای امضای طرفین باشد و طرفین نیز دارای اهلیت لازم برای انعقاد معامله باشند. همچنین نباید مخالف صریح قانون باشد.
در این مقاله سعی کردیم مباحث حقوقی مربوط به قولنامه را به طور ساده و جامع بیان کنیم. با این حال چنانچه سوالات حقوقی دیگری دارید میتوانید از وکلای متخصص همراه وکیل کمک بگیرید. همراه وکیل توانسته است با اراوئه خدمات حقوقی، رضایت بسیاری از هموطنان را کسب نماید.