در این مقاله به طور خلاصه سعی کردیم قواعد مربوط به زمان مالکیت مهریه به خانم را بیان کنیم. به طور کلی پس از وقوع عقد ازدواج مرد موظف به پرداخت مهریه به خانم میشود. بنابراین هر زمان زوجه بخواهد میتواند نسبت به اجرا گذاشتن مهریه اقدام کند.
زمان مالکیت زن بر مهریه (ماده ۱۰۸۲)
به محض وقوع عقد ازدواج، زن مالک مهریه میشود و میتواند هرگونه تصرفی در آن انجام دهد. اگر مهریه عین معین باشد: مالکیت زن فوری و کامل است.
اگر مهریه دین یا حقی بر ذمه مرد باشد: زن به محض عقد، طلبکار محسوب شده و هر زمان بخواهد میتواند مطالبه کند. نکته مهم: مالکیت زن نسبت به نصف مشاع مهریه قبل از نزدیکی، «متزلزل» است و با وقوع نزدیکی «مستقر» خواهد شد.
اگر مهریه پول باشد آیا مقدار آن به نرخ روز حساب میشود؟
تبصره ماده ۱۰۸۲ (محاسبه به نرخ روز)هدف اصلی از اضافه شدن تبصره به ماده ۱۰۸۲، حفظ ارزش ریالی مهریه زوجه در برابر تورم است.
این قانون شامل مهریههایی میشود که قبل از تصویب تبصره (قبل از تاریخ ۲۹/۴/۱۳۷۶) تعیین شدهاند، به شرطی که زن و شوهر در زمان تصویب زنده باشند.
مهریه به نرخ روز بر چه اساسی تعیین میشود؟
نرخ تورم و شاخص قیمتها بر اساس اعلام بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ملاک است.
زمان محاسبه: ملاک، زمان تأدیه (زمان اجرای حکم قطعی) است، نه زمان مطالبه. (ماده ۳ آییننامه اجرایی)ضامنها نیز مشمول هستند: این تکلیف شامل حال ضامن پرداخت مهریه نیز میشود، زیرا موضوع مربوط به اصل دین است نه شخص مدیون.
فرمول محاسبه مهریه وجه رایجنحوه محاسبه بر اساس آییننامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ میباشد.
رویه قضایی و اجرایی پیگیری مهریه نظریات حقوقی و رویههای دادگاهی در مورد اجرای این ماده
تقاضای زوجه شرط است (نظریه سابق): در گذشته، صدور رأی به محاسبه مهریه بر اساس شاخص بانک مرکزی، منوط به درخواست صریح زوجه در دادخواست بود.
تغییر رویه (وضعیت فعلی): اداره حقوقی قوهقضائیه در سال ۹۲ از نظر قبلی خود عدول کرد و تبصره را “امری” دانست. یعنی دادگاه مکلف به رعایت آن است. حتی اگر خواهان درخواست محاسبه به نرخ روز را نکرده باشد. (با توجه به قسمت اخیر ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱).
مهریه زوجه از ارث شوهر
اگر مهریه از اموال زوج متوفی پرداخت شود، تاریخ فوت مبنای محاسبه مهریه به نرخ روز قرار میگیرد.
مهریه ثبت شده در سند رسمی
زوجه ابتدا باید ظرف دو ماه از طریق اجرائیات ثبت اقدام کند. اگر مالی یافت نشد یا ظرف شش ماه طلب وصول نشد، میتواند به دادگاه مراجعه نماید. (بند ب ماده ۱۱۳ قانون برنامه ششم توسعه – ۱۳۹۵).
اجرای تبصره بر ایرانیان غیرشیعه: این تبصره شامل حال ایرانیان غیرشیعه نیز میشود.
چنانچه در این خصوص و سایر مسائل حقوقی نیاز به مشاوره و راهنمایی دارید میتوانید با وکلای همراه وکیل در تماس بوده و درخواست مشاوره نمایید. همراه وکیل توانسته است در زمینههای حقوقی مختلف خدمات ارزندهای به هموطنان ارائه نماید.
