اگر طلبکار نسبت به اجرا گذاشتن چک اقدام کند در حالی که مبلغ چک قبلا پرداخت شده باشد باید چه کار کنیم؟ دارنده چک نسبت به دریافت مبلغ مستحق نیست چگونه از صدور اجراییه و توقیف اموال جلوگیری کنم؟ در این مقاله میخواهیم در مورد نحوه اعتراض به اجراییه چک صحبت کنیم. با ما همراه باشید.
دلایل اعتراض به اجراییه چک
به طور کلی به دلایل مختلفی میتوان نسبت به صدور اجرایی چک اعتراض کرد. اجرای چک ممکن است از طریق دادگاه یا از طریق اداره ثبت املاک و اسناد صادر شده باشد. نحوه اعتراض به اجراییه چک بنابر اینکه از چه مرجعی صادر شده است متفاوت میباشد. دلایل مربوط به اجراییه چک، به طور کلی هر دلیلی میباشد که موجب بی حقی طلبکار میشود. قبل از مطالعه این مقاله بهتر است در خصوص نحوه وصول مبلغ مندرج در چک صیادی مطالعه کنید.
گاهی ممکن است دارنده چک با وجود اینکه وجه چک را دریافت کرده است یا اینکه چک شرایط پرداخت را ندارد اقدام به اجرا گذاشتن آن کند. در صورتی که دارنده، درخواست صدور اجرایی بدهد،به صادر کننده یا همان بدهکار ۱۰ روز فرصت داده میشود که نسبت به شناسایی اموال و معرفی آنها اقدام کند. چنانچه در موعد مقرر، اموال معرفی نشود امکان توقیف اموال مدیون در دادگاه وجود دارد. در ادامه دلایل اعتراض به صدور اجراییه چک را بیان میکنیم.
پرداخت چک از سوی بدهکار و عدم تحویل لاشه چک
در صورتی که صادر کننده اقدام به پرداخت چک نموده است یا به هر دلیلی دارنده چک دیگر حقی در خصوص مبلغ چک ندارد،موظف است لاشه چک را به صادر کننده تسلیم کند. در صورتی که این اقدام را انجام ندهد و همچنان چک را اجرا بگذارد،مصداق خیانت در امانت است و صادر کننده میتواند از بابت خیانت در امانت علیه او شکایت کند.
صادر کننده چک میتواند دادخواست استرداد لاشه چک مطرح کند. در این دعوا باید پرداخت وجه چک به حساب دارنده اثبات شود تا دادگاه رای به استرداد لاشه چک دهد.
در چه مواردی میتوان درخواست ابطال توقیف اموال بابت چک را مطرح کرد؟
ممکن است صادر کننده چک یا مدیون مدعی پرداخت وجه چک به حساب دارنده باشد. در این صورت میتواند با اثبات پرداخت وجه به حساب دارنده تقاضای لغو اجراییه چک را بنماید. در ادامه مواردی که دارنده چک نباید اقدام به اجرا گذاشتن آن نماید و صادر کننده میتواند توقف عملیات اجرایی را بخواهد را بیان میکنیم.
اجرا گذاشتن چک پس از فسخ قرارداد پایه
در مواردی که چک از طریق ظهرنویسی به شخص ثالث منتقل نشده باشد و در دست اولین دارنده قرار بگیرد و دین به هر نحوی ساقط شود،صادر کننده مسئولیتی برای پرداخت چک ندارد. برای مثال در نظر بگیرید شخصی خانهای را خریداری میکند و برای پرداخت ثمن معامله اقدام به صدور چک میکند. فروشنده نیز چک را به شخص ثالث منتقل نکرده و این چک در دست فروشنده قرار دارد. پس از ابطال یا فسخ معامله در مواردی که دیگر فروشنده مستحق دریافت ثمن معامله نباشد،صادر کننده چک یا همان خریدار میتواند استرداد چک را بخواهد. همچنین اگر فروشنده اقدام به اجرا گذاشتن چک کند خریدار میتواند علیه او طرح دعوای کیفری و حقوقی نماید.
پرداخت وجه چک و به اجرا گذاشتن مجدد آن
همانطور که بیان کردیم دارنده چک موظف است پس از آنکه مبلغ چک را گرفت لاشه آن را به صادر کننده مسترد کند. در جایی که بانک مبلغ چک را پرداخت مینماید لاشه چک را نیز مسترد میکند. ولی گاهی خود صادر کننده یا همان بدهکار اقدام به پرداخت مبلغ میکند. در این موارد نیز لاشه چک باید به صادر کننده چک مسترد شود. اگر شخصی که وجه چک به حساب او پرداخت شده است اقدام به اجرا گذاشتن چک کند مرتکب خیانت در امانت میشود. در این مورد نیز صادر کننده میتواند نسبت به عملیات اجرایی چک اعتراض نموده و درخواست استرداد آن را کند.
اعتراض به اجرا گذاشتن چک تضمینی یا مشروط
چک مشروط چکی است که تنها پس از حصول شرط مورد توافق امکان وصول آن وجود دارد. چک تضمینی نیز در صورتی قابلیت به اجرا گذاشتن دارد که مقصود طرفین حاصل نشود. به عنوان مثال ممکن است شخصی چک تضمینی به منظور انجام یا عدم انجام کاری صادر کند. در صورتی که به تعهد خود عمل نکرد دارنده یا همان متعهد له اقدام به اجرا گذاشتن چک کند.
اگر دارنده چک تضمینی یا مشروط اقدام به اجرایی نماید در حالی که محق اخذ مبلغ چک نباشد،صادر کننده میتواند اقدام به ابطال اجراییه نماید. در این مورد نیز با اثبات مشروط و تضمینی بودن چک و عدم تحقق شرط،میتوان نسبت به اجراییه چک اعتراض نمود.
دادگاه صالح به رسیدگی برای ابطال اجراییه چک کجاست؟
دادخواست ابطال اجرایی چک میتواند در دادگاه حقوقی یا کیفری مطرح شود. در بسیاری از موارد که دارنده چک محق اخذ آن مبلغ نبوده و با علم به این مسئله اقدام به اجرا گذاشتن چک نموده است امکان طرح شکایت کیفری با عنوان خیانت در امانت یا در برخی موارد جزئی کلاهبرداری میباشد.
همچنین میتوان دادخواست ابطال اجراییه چک را نیز در دادگاه عمومی حقوقی نیز مطرح نمود.
پیرو درخواست توقف عملیات اجرایی چک،اجرای احکام با اخذ تامین یا وثیقه مناسب عملیات اجرایی را متوقف میکند تا رای دادگاه در خصوص ذیحقی یا عدم ذیحقی دارنده چک صادر شود.
نحوه اعتراض به اجرا گذاشتن چک
اگر شخصی که چک شما در دست اوست برای دریافت وجه چک محق نباشد باید نسبت به استرداد لاشه چک اقدام کند. لذا چنانچه وجه چک پرداخت شده است دارنده نمیتواند از طریق اجرای احکام اقدام به توقیف اموال صادر کننده نماید.
با وجود این در بسیاری موارد علی رغم اینکه مبلغ چک پرداخت شده، به دلیل اینکه دارنده لاشه چک را به صادر کننده مسترد نکرده ممکن است با مراجعه به دادگاه اقدام به توقیف اموال صادر کننده نماید.
در این موارد صادر کننده چک باید نسبت به اجراییه اعتراض نماید. روند اعتراض به اجراییه را در ادامه بیان میکنیم.
درخواست از توقیف دراوردن اموال توقیف شده برای چک
برای اعتراض به عملیات اجرایی چک اولین قدم این است که با استناد به پرداخت چک نسبت به توقف عملیات اجرایی آن در اجرای احکام اقدام شود. مرجع صالح به دلایل ما در خصوص پرداخت مبلغ چک رسیدگی میکند. در صورتی که دلایل شما را کامل دید بدون اخذ وثیقه یا کفالت دستور توقف عملیات اجرایی را صادر میکند. لازم است دلایل پرداخت چک یا عدم ذی حقی دارنده به طور کامل بیان شود.
قرار توقیف عملیات اجرایی راهی برای حفاظت از حقوق و اموال صادر کننده چک است. لذا دادگاه به طور موقت و تا صدور حکم قطعی در خصوص دادخواست صادر کننده چک عملیات اجرایی چک را متوقف میکند. در صورتی که پس از رسیدگی محرز شود دارنده چک ذی حق دریافت مبلغ آن نیست،اجرائیه چک لغو و باطل میشود.
همچنین اگر صادر کننده طرح دعوای کیفری نموده باشد و پس از احراز جرم،دارنده به مجازات کیفری مقرر محکوم میشود.
سخن پایانی
در این مقاله تلاش کردیم به طور جامع مقررات مربوط به اعتراض به عملیات اجرایی چک را بیان کنیم. با این حال میتوانید از وکلای همراه وکیل مشاوره بگیرید. همراه وکیل تلاش کرده است با ارائه خدمات حقوقی و مشاوره تلفنی جهت کمک به تحقق و اجرای عدالت قدم بردارد.
