چگونه بعد از فوت شوهر مهریه ام را بگیرم؟در این مقاله میخواهیم در مورد گرفتن مهریه و نحوه به جا گذاشتن آن پس از فوت شوهر صحبت کنیم. سعی کردهایم به طور کامل و ساده در خصوص گرفتن مهریه پس از فوت شوهر صحبت کنیم و به سوالات شما در خصوص به اجرا گذاشتن مهریه پس از فوت همسر پاسخ دهیم. با ما همراه باشید.
مهریه حق قانونی زوجه
حقوق قانونی که برای خانمها در نظر گرفته شده است مهریه میباشد. اصولاً مقدار مهریه در زمان ازدواج تعیین میشود که به آن مهرالمسمی میگویند.
مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی زوجه،پس از خواندن صیغه ازدواج مالک مهریه میشود. بنابراین به عنوان مالک هرگونه دخل و تصرفی که بخواهد میتواند در اموالش و مهریه انجام دهد. به طور مثال میتواند آن را در زمانی که همسرش زنده است به اجرا گذاشته و بگیرد یا اینکه پس از فوت شوهرش اقدام به اجرا گذاشتن مهریه نماید.
همانطور که پس از فوت مدیون،طلبکار میتواند از اموال و ترکه طلب خود را بگیرد زوجه نیز میتواند از ترک مهریه و سایر حقوق مالی خود را به اجرا بگذارد.
گاهی ممکن است مرد قبل از پرداخت مهریه همسرش فوت کند. در این صورت زن میتواند پس از فوت همسرش اقدام به گرفتن مهریه کند.
گرفتن مهریه بعد از فوت شوهر
آیا زن میتواند مهریش را پس از فوت شوهر به اجرا بگذارد؟یکی از اتفاقاتی که بسیار در جامعه رخ میدهد این است که مرد پیش از پرداخت مهریه فوت میشود. حال با این شرایط آیا زن میتواند مهریهاش را میراث و قبل از تقسیم ارث بگیرد؟
مهریه بدهی شوهر به زن میباشد که در زمان انعقاد عقد ازدواج تعهد به پرداخت آن کرده است. بنابراین حتی بعد از فوت شوهر نیز مهریه قابل مطالبه است. بنابراین برای پاسخ به این سوال که آیا زن میتواند بعد از فوت شوهرش مهریه را مطالبه کند؟ باید بگوییم بله. مهریه حق قانونی زن است و حتی بعد از فوت شوهر نیز میتواند مهریه را به اجرا گذاشته و آن را بگیرد. ولی چنانچه زن اقدام به بخشیدن مهریه کرده باشد دیگر امکان پس گرفتن آن وجود ندارد.
مهریه پس از فوت شوهر و قبل از نزدیکی
اگر قبل از نزدیکی شوهر فوت کند آیا زن میتواند کل مهریهاش را بگیرد؟ همانطور که بیان کردیم مهریه حق قانونی زن است. با این وجود اگر پیش از نزدیکی زن از مرد طلاق بگیرد،تنها نصف مهریه به زن میرسد. ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی بیان میکند چنانچه شوهر قبل از نزدیکی همسر خود را طلاق دهد،زن مستحق نصف مهریه میباشد.
این ماده تنها در صورتی صدق میکند که طلاق قبل از نزدیکی واقع شود و شامل فوت همسر نمیشود.
لذا در مورد فوت شوهر اینگونه نیست. یعنی در صورت فوت شوهر حتی اگر دیکی صورت نگرفته باشد و در دوران عقد شوهر فوت کند زن همچنان مستحق تمامی مهریهاش میباشد. بنابراین تفاوت گرفتن مهریه قبل از نزدیکی در طلاق و فوت این است که در صورت طلاق،زن مستحق نصف مهریه است. ولی اگر قبل از نزدیکی شوهر فوت کند تمام مهریه به زن میرسد.
آیا مهریه بعد از فوت شوهر در ازدواج موقت قابل مطالبه است؟
مهریه چه در ازدواج موقت و چه دائم حق قانونی زن است. بنابراین حتی اگر دواج موقت باشد و شوهر فوت کند زن میتواند مهریهاش را اجرا گذاشته و آن را بگیرد.
تکلیف مهریه ازدواج موقت و صیغهای پس از فوت شوهر چیست؟ در این مورد تفاوتی بین ازدواج دائم و موقت نمیباشد و حتی در ازدواج موقت نیز زوجه میتواند مهریهاش را از ارث مطالبه کند.
مهریه زن دوم پس از فوت شوهر
همانطور که در بالاتر اشاره کردیم بلافاصله بعد از محقق شدن ازدواج زوجه مالک تمام مهریهاش میشود. در این مورد تفاوتی بین همسر اول و دوم نمیباشد. بدین معنا که پس از جاری شدن صیغه ازدواج،زن مالک مهریه میشود. چه اینکه همسر اول باشد یا همسر دوم،در هر صورت قبل از فوت شوهر و بعد از آن میتواند اقدام به اجرا گذاشتن مهریه کند.
آیا مهریه زن اول به مهریه زن دوم اولویت دارد؟
مهریه یکی از دویونی است که به پرداخت آن تاکید بسیاری شده است. مهریه نسبت به سایر دیون ارجحیت بیشتری دارد. بدین معنا که چنانچه فردی هم موظف به پرداخت مهریه باشد و هم دو یون دیگری داشته باشد ابتدا مهریه او باید پرداخت شود.
ولی نمیتوان گفت مهریه زن اول مقدم بر مهریه زن دوم است. بلکه این دو مهریه از اولویت یکسانی برخوردار میباشند.
با توجه به توضیحات بالا، این تفکر جامعه که مهریه همسر اول از اولویت بالاتری برخوردار است و ابتدا باید مهریه همسر اول پرداخت شود سپس مهریه همسر دوم، اشتباه میباشد.
همسر دوم میتواند در کنار همسر اول اقدام به اجرا گذاشتن مهریهاش کند و این دو دین از نظر اولویت در یک راستا قرار دارند و هیچ کدام از آنها بر دیگری اولویت ندارد. لذا مهریه همسر اول و دوم از ماترک و ارث رداخت میشود.
نحوه گرفتن مهریه بعد از فوت شوهر
همونطور که در قانون مدنی بیان شده است بعد از فوت هر شخص ابتدا باید بدهیهای او پرداخت شود سپس مالی باقی بماند به عنوان ارث بین ورثه تقسیم میشود.
با توجه به اینکه مهریه نوعی دین است که مرد موظف به پرداخت آن است،پس از فوت شوهر ابتدا باید مهریه پرداخت شود و سپس اگر چیزی باقی بماند بین ورثه تقسیم میشود.
مراحل به اجرا گذاشتن مهریه بعد از فوت شوهر
اگر خانمی بعد از فوت همسرش قصد به اجرا گذاشتن مهریه را داشته باشد میتواند با استفاده از طرق زیر اقدام به اجرا گذاشتن مهریه اش نماید.
گرفتن مهریه از طریق ثبت
اولین قدم برای مطالبه مهریه پس از فوت شوهر این است که زن به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کرده و اقدام به توقیف ماترک نماید. ماده ۹۳ قانون ثبت بیان میکند تمام اسناد رسمی راجع به معاملات املاک ثبت شده، مستقلاً بدون مراجعه به محاکم لازم الاجرا میباشد. با توجه به اینکه سند ازدواج هم نوعی سند رسمی به شمار میرود امکان توقیف اموال شوهر متوفی برای مهریه از طریق اداره ثبت وجود دارد.
بنابراین اولین قدم برای توقیف اموال شوهر متوفی برای مهریه این است که زوجه با در دست داشتن سند ازدواج به بخش اجرای اداره ثبت مراجعه نموده و مهریه خود را طلب کند. اداره ثبت به وراث ابلاغ میکند تا مهریه را پرداخت کنند در غیر این صورت اقدام به مزایده اموال متوفی برای مهریه زوجه میکند. چنانچه بعد از گذشت ۱۰ روز از ابلاغیه وراث مهریه را پرداخت نکنند اداره ثبت اقدام به توقیف اموال متوفی میکند.
دادگاه با شناسایی اموال متوفی اقدام به توقیف آنها میکند. درست است که دادخواست مهریه به طرفیت ورثه مطرح میشود ولی ورثه هیچ تکلیفی به پرداخت مهریه ندارند.
آیا دریافت مهریه بعد از فوت شوهر از ورثه امکان دارد؟
خیر؛مهریه تنها از اموال و ماترک شوهر متوفی باید پرداخت شود. و ورثه تکلیفی به پرداخت مهریه ندارند.چنانچه متوفی اموالی نداشته باشد یا اموال او برای پرداخت تمام مهریه کافی نباشد ورثه هیچ تکلیفی به پرداخت اضافهتر از ترکه ندارند. پس پرداخت مهریه، تنها به اندازه ترکه شوهر میباشد.
پرداخت مهریه زن پس از فوت شوهر با چه کسی است؟در زمان ازدواج رد تعهد به پرداخت مهریه میکند. بنابراین پرداخت مهریه تنها بر ذمه شوهر است. و چه قبل از فوت و چه بعد از آن تنها میتوان از شوهر یا از اموال او، مهریه را مطالبه کرد.
با توجه به توضیحات بالا،خوانده دعوا در مطالبه مهریه بعد از مرگ شوهر ورثه میباشند. با این حال درست است که خوانده، ورثه میباشند. ولی ورثه هیچ تکلیفی به پرداخت مهریه مازاد بر ترکه ندارند. اگر چندین نفر طلبکار باشند و ترکه و اموال متوفی برای پرداخت دیون آنها کافی نباشد اموال متوفی میان آنها به نسبت طلب تقسیم میشود. با وجود این برخی دیون دارای تقدم بیشتری نسبت به سایر دیون میباشند که این تقدم باید رعایت شود. به عنوان مثال مهریه و نفقه زن مقدم بر سایر دیون است و ابتدا باید مهریه و نفقه پرداخت شده و سپس سایر دیون پرداخت شود.
گرفتن مهریه از پدر شوهر بعد از فوت همسر
آیا بعد از فوت شوهر میتوان مهریه را از پدر شوهر گرفت؟ پدر شوهر نیز مانند سایر ورثه میباشد که تکلیفی به پرداخت مهریه ندارد. با این حال اگر پدر شوهر تعهد به پرداخت مهریه کرده باشد، زن میتواند بعد از فوت شوهرش نیز به او مراجعه کرده و پرداخت مهریه را از پدر شوهرش بخواهد.
گرفتن مهریه از دیه همسر
ممکن است شوهر به طریقی فوت کند که به او دیه تعلق بگیرد. در این صورت زن میتواند دیه شوهرش را برای مهریه توقیف کند. بنابراین چنانچه مرد اموالی برای پرداخت مهریه نداشته باشد ولی به او دیه تعلق بگیرد،خانم میتواند دیه را برای مهریه بگیرد.
گرفتن مهریه از طریق دادگاه
چنانچه زوجه موفق به گرفتن مهریهاش از طریق اداره ثبت اسناد و املاک نشد، میتواند با مراجعه به دادگاه نسبت به مطالبه مهریه به طرفیت ورثه اقدام کند.
گرفتن مهریه از طریق دادگاه نیاز به ثبت دادخواست دارد. بنابراین خانم باید با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی و طرح دادخواست به طرفیت ورثه اقدام به طرح دعوا در خصوص گرفتن مهریه نماید.
سخن پایانی
با توجه به اهمیت مسائل مربوط به ارث و مهریه تلاش کردیم به طور کامل و ساده مقررات حقوقی لازم جهت به اجرا گذاشتن مهریه پس از فوت شوهر را بیان کنیم. شما میتوانید با کمک گرفتن از وکلای همراه وکیل و مشاوره گرفتن از آنها پاسخ سوالات حقوقی خود را دریافت کنید. همراه وکیل امین شما در تمامی مسائل خصوصی و حقوقی میباشد.