آیا امکان پس گرفتن زمین و املاک مصادره شده از طرف دولت وجود دارد؟ چگونه میتوان اموالی که دولت مصادره کرده است را پس گرفت؟ اموالی که مطابق اصل ۴۹ قانون اساسی مصادره شده قابل پس گرفتن هستند؟
در این مقاله میخواهیم در مورد پس گرفتن املاک و زمین های مصادره شده توسط اصل ۴۹ قانون اساسی یا ستاد اجرایی فرمان امام صحبت کنیم.
ما به شما کمک خواهیم کرد تا با مراحل قانونی بازپسگیری زمین خود آشنا شوید و بدانید که چگونه میتوانید با انتخاب یک وکیل متخصص و مجرب، بهترین نتیجه را در این مسیر کسب کنید. با ما همراه باشید تا گام به گام، این فرآیند را بررسی کنیم.
مصادره اموال و املاک به چه معناست؟
مصادره در لغت به معنای گرفتن اموال یا دارای یک فرد با عنوان و اشکال قانونی متفاوت میباشد. از منظر قانونی مصادره، سلب مالکیت از افراد و انتقال آن به نفع دولت با حکم مرجع صالح قانونی است.
در قانون اساسی زمانی که از مصادره اموال صحبت میکنیم به معنای تصرف و به مالکیت درآمدن اموال و داراییهای یک فرد میباشد. که این اموال در مالکیت دولت در میآید و ضبط میشود.
چنانچه اموال شخصی از راه غیرقانونی و نامشروع به دست آمده باشد آن اموال و املاک به نفع دولت ضبط و توقیف میشوند.
املاک مصادرهای چه اموالی هستند؟
مطابق قانون هر مالی که از راه غیرقانونی و غیر مشروع خریداری شود و به دست آمده باشد توسط دولت مصادره میشود. همچنین املاکی که سند آنها در رهن بانک ،برای پرداخت اقساط وام سپرده باشد،در صورت عدم پرداخت اقساط توسط بانک مصادره میشود.
اموال مصادرهای اموالی میباشند که از راه نامشروع و غیرقانونی به دست آمده یا اینکه مالک مرتکب تخلف و جرم شود در این صورت اموال به دست آمده از راه خلاف به نفع دولت مصادره میشود. زمانی که از مصادره شدن اموال صحبت میکنیم به این معنی است که آن مال دیگر در مالکیت مالک اولی و اصلی خود نیست بلکه برای همیشه مالکیت از ید مالک خارج میشود.
مطابق اصل ۴۹ قانون اساسی هر مالی که توسط فرد از طریق ربا یا رشوه، غصب، قمار، اختلاس، قاچاق، فروش زمینهای مواد اهتکار کلاهبرداری، سرقت، یا سوء استفاده از موقوفات یا معاملات خلاف قانون به دست آمده باشد مطابق اصل ۴۹ قانون اساسی به نفع دولت مصادره میشود.
طبق چه قانونی املاک افراد مصادره میشود؟
در ایران قوانین مختلفی وجود دارد که امکان و اذن مصادره اموال را به دولت میدهد. چنانچه مطابق قانون و در مراجع ذی صلاح احراز شود که اموال اشخاص از طرق نامشروع به دست آمده باشد،قابلیت مصادره به نفع دولت دارد. در ادامه قوانین مربوط به مصادره اموال را به اختصار توضیح میدهیم.
اصل ۴۹ قانون اساسی
مطابق اصل ۴۹ قانون اساسی دولت موظف است هرگونه ثروت به دست آمده از غصب روا رشوه سرقت اختلاس سوء استفاده از موقوفات قمار یا سوء استفاده از مقاطعه کاری و معاملات دولتی دایر کردن اماکن فساد و یا فروش زمینهای مواد و مباحات و نیز سایر موارد غیر مشروع به دست آمده را به صاحب آن رد کند. چنانچه صاحب این اموال معلوم نباشند آنها را به بیت المال دهد. اجرای این حکم لازم است با رسیدگی و تحقیق به وسیله مراجع ذی صلاح و دولت اجرا شود.
طبق این اصل دولت وظیفه دارد ثروتهای به دست آمده از اعمال غیر مشروع مذکور در این اصل یا حتی اعمال ذکر نشده که نامشروع بودن آن اعمال احراز شود را گرفته و به صاحب آن بازگرداند. چنانچه صاحبان معلوم نباشد آن را به بیت المال دهد.
چه اموالی در اختیار ولی فقیه قرار میگیرد؟
ماده ۶ آیین نامه نحوه رسیدگی به پروندههای موضوع اصل ۴۹ قانون اساسی،اموالی که در اختیار ولی فقیه قرار میگیرد را بیان کرده است. مطابق این ماده اموال ذیل در اختیار ولی فقیه قرار میگیرد.
- اموال موضوع حکم حکومتی حضرت امام (ره)مورخ ۱۳۵۷/۱۲/۰۹
- اموالی که مطابق اصل ۴۹ قانون اساسی و سایر قوانین در اختیار ولی فقیه قرار گرفتند.
- اموالی که از بابت خمس در اختیار ولی فقیه قرار میگیرند.
- اموال افراد و اشخاصی که از کشور خارج با گروههای مقارب مانند گروههای باغی یا سوسها و سازمان سیا و یا صهیونیستها ارتباط دارند.
- کالاهای قاچاق که صاحب آنها متواری است و بلاصاحب میباشد که در حکم اموال مجهول المالک است.
همچنین قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی که در سال ۱۳۶۳ تصویب شد در خصوص جزئیات و نحوه رسیدگی و توقیف اموال نامشروع پرداخته و اختیارات و وظایف مراجع را در این زمینه تعیین کرده است.
انواع مصادره
مصادره اموال ممکن است علیه اشخاص حقیقی یا حقوقی صورت بپذیرد. با توجه به جرم ارتکابی ممکن است برای تمامی اموال یا بخشی از آنها مصادره انجام شود.
بنابراین مصادره یتواند شامل مصادره عام و مصادره خاص باشد.
مصادره عام چیست؟ بعضی از جرائم موجب میشوند تمامی اموال شخص مصادره شود. بنابراین تمامی دارایی و اموال این اشخاص به تملک بیت المال در میآید. در صورتی که فردی اختلاس کند مامی اموالش توسط دولت مصادره میشود.
مصادره خاص چیست؟در مقابل مصادره عام مصادره خاص وجود دارد. در این نوع مصادره،تنها بخشی از اموال فرد مورد مصادره قرار میگیرد که از راه نامشروع یا جرم به دست آمده باشد. به عنوان مثال اگر فردی از راه قاچاق اموال و املاکی را خریداری کرده باشد تنها موالی مصادره میشود که از این راه به دست آمده است.
به دعاوی مربوط به اموال مصادره شده چگونه رسیدگی میشود؟
این دعوا نیز مانند سایر دعاوی در محاکم قضایی مورد بررسی و رسیدگی قرار میگیرد. بدین معنا که با تشکیل جلسه رسیدگی و ایجاد فرصت دفاع برای طرفین دعوا رسیدگی قضایی انجام میشود.
در خصوص مصادره اموال ،آیینهای ویژهای وجود دارد که دارای اهمیت بسیار بالایی میباشد. لذا چنانچه طرف دعوای مصادره قرار گرفتید حتماً لازم است با وکیل مشورت کنید یا از طریق وکیل متخصص مراحل را پیش ببرید.
مصادره زمین و املاک به علت انجام جرم
چنانچه زمین و املاک شخصی از راه نامشروع و جرم به دست آمده باشد این املاک توسط دولت مصادره شده و از مالکیت الک اصلی خارج میشوند.
چنانچه پس از بررسی و رسیدگی احراز شود که زمین و املاک باید مصادره شوند سند قبلی باطل میشود و سندی جدید به نام ارگانی که مالک این املاک میشود صادر میشود.
خرید و فروش املاک مصادرهای
به دلایل مختلف ممکن است سند املاک و یا زمین ها با حکم دادگاه مصادره شوند. پس از اینکه حکم مصادره صادر شد این املاک از مالکیت مالک قبلی خارج میشود و دیگر امکان خرید و فروش آنها نیست. املاک مصادره ممکن است به موجب قانون و توسط قاضی به تملک سازمانها یا نهادهای دولتی در بیاید یا اینکه آن املاک فروخته شود و قیمت آن به شکات بازگردانده شود.
اگر قصد خرید ملک و زمین را دارید به شما پیشنهاد میشود خرید زمینهای مصادرهای را با احتیاط و مشورت با وکیل انجام دهید.
پس از مصادره ممکن است مالک قبلی زمین یا املاک مصادره شده خود را به دیگران بفروشد. در حالی که حق فروش و واگذاری آنها به غیر را نداشته است.
خرید زمین مصادرهای
شخص زمین مصادره شده خود را فروخته است و من از این موضوع اطلاع نداشتم. چه راهکاری دارد؟ چنانچه املاک مصادره شده توسط دولت را از اشخاص عادی و بدون مجوز قانونی خریداری کرده باشید جای نگرانی نیست. شما میتوانید وجه پرداخت شده به فروشنده را از او پس بگیرید. با تقدیم دادخواست و رح دعوا علیه فروشنده به استناد اینکه زمین مصادره شده را به شما فروخته است میتوانید پولی که در ازای آن ملک پرداخت کردید را پس بگیرید.
آیا پولی که در مقابل خرید زمین مصادره پرداخت شده است را میتوان به نرخ روز گرفت؟ ثمنی که برای خرید املاک مصادره شده پرداخت کردهاید را میتوان پس بگیرید ولی در ورد اینکه آیا به نرخ روز میشود یا نه باید قائل به تفصیل شد. مسئلهای که بسیار مهم میباشد این است که قرارداد شما توسط وکیل بررسی شود. چنانچه در قرارداد در خصوص استرداد ثمن به نرخ روز صحبتی به میان نیامده باشد،باید شرایط دیگر قرارداد بررسی شود. ولی به طور کلی وجهی که برای زمین مصادره شده پرداخت کردهاید را میتوانید به نرخ روز پس بگیرید. مگر اینکه در قرارداد شرط مخالف با این موضوع درج شده باشد یا اینکه از مصادرهای بودن آن ملک علم و آگاهی داشته باشید و با وجود این موضوع اقدام به خرید ملک کرده باشید.
فروش زمین و املاک مصادره ای
مطابق قانون خرید و فروش زمینهای مصادرهای باطل است. ولی چنانچه حکم فروش ین و املاک مصادرهای صادر شده باشد تنها میتوان این املاک را به نهاد یا بانک مربوطه یا سازمان و با اذن مراجع ذی صلاح به فروش رساند. البته توجه داشته باشید فروش زمینهای مصادرهای تشریفات و مقررات خاص خود را دارد و تنها از سوی هادهای تعیین شده قابل فروش از طریق مزایده میباشد.
پیشگیری از خرید زمینهای مصادرهای
در نظر داشته باشید لازم است قبل از اینکه اقدام به خرید املاک زمینها کنید حتماً سند ملک را رویت کنید. چنانچه زمین و ملکی مصادره شود پشت سند تک برگ آن نوشته میشود که این زمین توسط نهادهای قانونی مصادره شده است. اگر ملک سند تک برگ نداشته باشد،در صفحات آخر سند منگولهدار عنوان مصادرهای ذکر میشود.
آزاد کردن اموال مصادره شده
آیا زمین و املاک مصادره شده میتوانند از مصادره خارج شوند؟ بله گاهی ممکن است به اشتباه زمینها و اراضی و املاک اشخاص مصادره شود. شما میتوانید با کمک وکلای تخصصی در زمینه اراضی، اصل ۴۹ قانون اساسی و مصادره،نسبت به آزاد کردن اموال مصادره شده اقدام کنید.
گاهی ممکن است اموالی به اشتباه توسط ارگانها مصادره شود. شما میتوانید با اثبات اشتباه و طرح دعوی نسبت به آزادسازی املاک مصادره شده اقدام نمایید.
با توجه به اینکه این دعوی از دعاوی بسیار تخصصی و مهم است حتماً این موضوع را به وکلای تخصصی در این امر بسپارید.
همراه وکیل، پلتفرمی است نوین و کارآمد که فرصت دستیابی به بهترین و مجربترین وکلای تخصصی حوزه مصادره ، اراضی و دعاوی مرتبط را برای شما فراهم میآورد. این پلتفرم با بهرهگیری از تیمی متشکل از وکلای زبده و با سابقه، امکان برخورداری از مشاورههای حقوقی دقیق و تخصصی را در مسیر پروندههای مصادره برای شما فراهم مینماید.
وکلای ما، با داشتن مهمترین مهارتها و دانش روز در زمینه دعاوی حقوقی و مصادره اموال، آمادهاند تا در تمامی مراحل قانونی، راهنمایی و حمایت لازم را به شما ارائه دهند. هدف ما، رسیدن به بهترین نتیجه و دفاع از حقوق شما، با بهرهگیری از تخصص و تجربه آنها است.