آیا سفته دارای اعتبار است؟|همه چیز در مورد سفته

سفته چیست؟ آیا سفته نیز مانند چک سند رسمی است و دارای اعتبار است؟ مبلغ سفته راحت‌تر است یا چک؟ ضمانت اجرای عدم پرداخت سفته چیست؟ آیا نقد کردن سفته راحت است؟ بسیار مهم است که مقررات راجع به سفته و سایر اسناد تجاری را بدانید. چرا که عدم توجه به برخی مقررات می‌تواند عواقب جدی برای سفته شما داشته باشد.

سفته چیست؟

معنای لغوی سفته از شخصی عاریه یا قرض گرفتن می‌باشد.

یکی از اسناد تجاری که مورد توجه عموم قرار دارد سفته می‌باشد. سفته نیز مانند سایر اسناد تجاری یکی از روش‌های پرداخت است. اصولاً از این سند تجاری به عنوان ضمانت و گاهی رای داد و ستد و پرداخته دیون استفاده می‌شود. همانطور که چک و برات سیله پرداخت می‌باشند سفته نیز بدین صورت است. قبل از اینکه به توضیحات لازم در خصوص سفته بپردازیم خوب است در خصوص اسناد تجاری صحبت کنیم.

اسناد تجاری و مقررات حاکم بر آن

سند تجاری در معنای خاص شامل هر سندی است که در معاملات به عنوان وسیله پرداخت استفاده می‌شود. چک برات و سفته از انواع اسناد تجاری هستند. ویژگی مهمی که اسناد تجاری دارند این است که دارای اعتبار و ضمانت اجرا میباشند. به عنوان مثال زمانی که شما سند تجاری در دست دارید میتوانید با مراجعغه به ثبت یا اجرا دادگاه وصول آن را بخواهید. یعنی لازم نیست در دادگاه دین را اثبات کنید. بنابراین دارنده اسناد تجاری و اسناد رسمی از امتیازات به خصوصی برخوردار هستند.

سفته دارای مقررات خصوصی می‌باشد که لازم است از آنها اطلاع داشته باشید. شخصی که سفته را امضا کرده ملزم به پرداخت مبلغ مندرج در سفته می‌باشد. البته ممکن است پرداخت سفته در وجه یک شخص خاص یا اینکه در وجه حامل انجام شود.

فته طلب چیست؟

نام دیگر سفته، فته طلب است. این نام در ماده ۳۷ قانون تجارت به جای سفته استفاده شده است.

بنا بر این در عمل تفاوتی بین فته طلب و سفته نمیباشد. لذا هرگاه به کلمه فته طلب برخوردید بدانید قواعد آن با سفته یکسان میباشد.

میزان اعتبار سفته

به موجب قانون تجارت یکی از انواع اسناد تجاری سفته می‌باشد. اسناد تجاری ، اسنادی می‌باشند که در قانون تجارت به صورت مصرح ذکر شدند. اسناد تجاری دارای ویژگی‌های ممتازی می‌باشند. به این معنا که دارنده اسناد تجاری حقوق ویژه‌ای برای نقد کردن اسناد دارند. بنابراین دارنده سفته نیز مانند سایر اسناد تجاری از حقوق ویژه‌ای برخوردار است.

سفته سند لازم الاجرایی می‌باشد که صادر کننده متعهد می‌شود مبلغ معینی در زمان مشخص به دارنده پرداخت کند.

علی الاصول صدور سفته به منظور ضمانت می‌باشد. هرچند گاهاً در جامعه رواج دارد از سفته به عنوان پرداخت دیون نیز استفاده شود.

این سند تا حد زیادی دارای اعتبار می‌باشد که دارنده آن نسبت به پرداخت مبلغ مندرج در آن می‌تواند مطمئن باشد. لذا در صورتی که شرایط شکلی سفته رعایت شود به راحتی قابل وصول می‌باشد.

علاوه بر این فراهم کردن سفته از آسان‌تر می‌باشد که صادر کننده به راحتی می‌تواند سفته صادر کند.

آیا سفته در بانک به عنوان تضمین محسوب می‌شود؟

زمانی که شخصی بخواهد از بانک وام بگیرد و امکان معرفی ضامن نباشد یا از شرایط وام این باشد که در کنار معرفی ضامن سفته نیز برای تضمین بدهید،به آسانی می‌توانید سفته‌ای به عنوان ضمانت صادر کرده و وام خود را دریافت کنید.

ویژگی‌های شکلی سفته

مطابق اصول قانون تجارت در سفته وجود دو شخص لازم است. صادر کننده سفته و دارنده آن. صادر کننده یا همان مدیون اصلی سفته را به دارنده که طلبکار است می‌دهد. همچنین ممکن است اشخاصی به عنوان ضامن این سند تجاری را امضا کنند.

روی سفته حتماً باید تاریخ صدور ذکر شود. در صورت عدم ذکر تاریخ صدور دیگر سفته به عنوان سند تجاری محسوب نمی‌شود. بلکه سند مدنی است و از امتیازات ویژه اسناد تجاری برخوردار نیست.

در چه تاریخ پرداخت روی سفته مهم نیست. زیرا اگر تاریخ پرداخت درج نشده باشد به این معنا است که فته عند المطالبه می‌باشد.

لازم است نام بستانکار روی سفته درج شود.

همچنین مبلغ روی سفته نیز می‌بایست به حروف نوشته شود. برخلاف چک،صادر کننده در سفته باید هم مهر و هم امضا خود را ثبت نماید.

در صورتی که نام بستانکار ذکر نشده باشد به منزله این است که سفته در وجه حامل است. بدین معنا که در دست هر شخصی باشد می‌تواند با مراجعه به بانک آن را نقد کند.

برای اینکه سفته دارای سندیت باشد مهر و امضا هر دو لازم است.

نقد کردن مبلغ مندرج سفته

در صورتی که سفته عندالمطالبه باشد به محض مطالبه،صادر کننده موظف پرداخت می‌باشد. ولی اگر در سفته زمان مشخصی درج شده باشد،تا سررسید آن،امکان پرداخت وجود ندارد. مگر با توافق طرفین! همچنین سفته با ظهرنویسی، به شخص ثالث می‌تواند منتقل شود. به عنوان مثال در نظر بگیرید شخص الف به شخص ب سفته‌ای می‌دهد. پس از مدتی شخص ب به شخص ج بدهکار می‌شود و بجای پرداخت بدهی خود،سفته را به ج منتقل می‌کند. در این صورت شخص ج می‌تواند به عنوان دارنده مبلغ آن را از الف مطالبه نماید.

از سفته در چه جاهایی می‌توان استفاده کرد؟

• برای پرداخت بدهی: بدهکار می‌تواند با صدور سفته و دادن آن به طلبکار تعهد به پرداخت بدهی اش نماید.
• ضمانت برای حسن انجام کار
• تضمین پرداخت دیون
• گاهی صدور سفته برای سند بدهی می‌باشد.

در ایران پرداخت طلب بیشتر از طریق چک انجام می‌شود و برای ضمانت سفته صادر می‌شود.

سفته چقدر اعتبار دارد؟

شرایط شکلی لازم برای سفته را در بالاتر توضیح دادیم. در صورتی که شرایط شکلی مقرر در قانون تجارت رعایت نشده باشد سفته دیگر به عنوان سند تجاری که از یژگی‌های ممتازی برخوردار است، قلمداد نمی‌شود. در ابتدا توجه داشته باشید برای اینکه سفته‌داری اعتبار بیشتری باشد و همچنین ظهرنویسان نیز به عنوان ضامن شناخته شوند باید شرایط شکلی مقرر رعایت شود.

عدم ذکر نام بستانکار در اوراق سفته به این معناست که سفته در وجه حامل است.

به دلیل اینکه سفته از اسناد لازم الاجراست از اعتبار بالایی برخوردار است. به عنوان مثال نیازی نیست دارنده سفته در محکمه دلیل وجود دین یا حقانیت خود را توضیح دهد.

اگر سفته در موعد مقرر پرداخت نشد،دارنده باید ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید واخواست نماید. و آن را به اجرا بگذرد تا از مزایای اسناد تجاری بی‌بهره نشود. همانطور که بیان شد در صورت رعایت مقررات خاصه سفته از اعتبار بالایی برخوردار است.

اقدامات لازم در صورت گم شدن سفته

اگر سفته گم شود چه کارهایی باید انجام دهیم؟در صورت مفقود شدن سفته و جلوگیری از سو استفاده‌ مربوط به آن ی‌بایست نسبت به اعلام مفقودی و باطل کردن آن اقدام نمایید. قانون ۳۲۴ قانون تجارت در این باره بیان داشته است اگر صادر کننده سفته را گم کرد باید به دادگاه مراجعه نماید. دادگاه با بررسی صحت ادعای شخص ه او اجازه می‌دهد که در روزنامه آگهی مبنی بر مفقود شدن سفته چاپ کند. اگر بعد از سه سال دارنده اطلاعی در خصوص سفته ندهد، سفته باطل می‌شود.

ضمن اعلام مفقودی سفته لازم است درخواستی به دادگاه ارائه شود که پرداخت وجه مندرج در سفته به غیر از شخصی که نام او روی آن درج شده ممنوع شود.

اگر کارفرما سفته را مفقود کرد چه راهکاری دارد؟ کارفرما به عنوان امین شما مسئولیت نگهداری از سفته را دارد. پس در صورتی کارفرما سفته را گم کرد شما می‌توانید شکایت کیفری تحت عنوان خیانت در امانت مطرح کنید.

زندان به علت عدم پرداخت سفته

آیا عدم پرداخت سفته زندان دارد؟ یکی از سوالاتی که صادر کنندگان و دارندگان سفته یمیپرسند این است که آیا در صورت عدم پرداخت دارنده می‌تواند صادر کننده را زندان بیندازد؟ برخلاف چک که دارای ضمانت اجرایی کیفری است و صدور چک بلامحل جرم است در سفته چنین قانونی وجود ندارد. درست است که در صورت طرح دعوی در دادگاه و صدور حکم علیه صادر کننده امکان جلب و بازداشت می‌باشد. ولی سفته خود به عنوان یک سند لازم الاجرا دارای آثار کیفری نمی‌باشد.

اعتبار سفته تا چه حد است؟

سفته نیز سایر اسناد مالی و تجاری نشان دهنده بدهی صادر کننده به دارنده می‌باشد. همچنین به این دلیل که سفته سند لازم الاجرا می‌باشد دارنده می‌تواند با مراجعه به اداره ثبت اسناد اموال صادر کننده و ضامنین را توقیف نماید. همچنین با مراجعه به دادگاه و طرح دادخواست در خصوص مطالبه وجه سفته می‌تواند مبلغ سفته را از صادر کننده به صورت نقدی و اقساط مطالبه نماید. در وهله آخر اگر دارنده موفق به فصول مبلغ مندرج روی سفته نشد می‌تواند از دادگاه صادر کننده حکم برگ جلب صادر کننده را بگیرد. در این صورت صادر کننده تا زمان پرداخت مبلغ مندرج در بازداشت می‌ماند. نکته‌ای که در این خصوص مهم است این است که زندان ضمانت اجرای اولیه نیست بلکه در صورتی صادر کننده بازداشت می‌شود که با وجود تمکن مالی از پرداخت وجه مندرج خودداری کند. یا اینکه اقساط مقرر در حکم را پرداخت نکند.

دریافت مبلغ سفته به نرخ روز

مطابق ماده ۵۲۲ آیین دادرسی مدنی مبلغ مندرج روی سفته به نرخ تورم سالیانه که بانک مرکزی آن را اعلام می‌نماید باید پرداخت شود.

اعتبار سفته بیشتر است یا چک؟

سفته و چک هر دو از اسناد تجاری می‌باشند که در قانون تجارت قواعد مربوط به آن دو بیان شده است. گاهی ممکن است سفته نسبت به چک برتری داشته باشد که طرفین راغب به انتقال سفته باشند. ولی به طور کلی می‌توانیم بگوییم که چک از اعتبار بالاتری نسبت به سفته برخوردار است.

برخی از تفاوت‌های سفته و چک:

در مقالات گذشته درخصوص چک صیادی و ویژگی های آن صحبت کردیم.

• چک سند تجاری است که جنبه کیفری نیز دارد. یعنی صدور چک بلامحل جرم می‌باشد ولی صدور سفته بلا محل جرم نیست. البته چ عدم پرداخت مبلغ مندرج روی هر دو سند می‌تواند اختیار جلب صادر کننده را به دارنده بدهد.
• در صورت عدم پرداخت سفته حتی بدون واخواست نیز می‌توان به دادگاه مراجعه کرد ولی در صورتی که چک رداخت نشد دارنده می‌بایست حتماً گواهی عدم پرداخت از بانک بگیرد. و بدون آن نمی‌توان طرح دعوا نمود.
• صادر کننده می‌تواند نسبت به امضای مندرج روی سفته ادعای انکار نماید ولی در خصوص چک ادعای انکار پذیرفته نمی‌شود.
• گرفتن دسته چک کمی سخت‌تر و دارای مراحل قانونی بیشتری می‌باشد ولی تهیه سفته بسیار آسان‌تر می‌باشد.

سخن پایانی

در کل سفته از اعتبار بالایی برخوردار است. البته نیاز به رعایت تکالیف قانونی میباشد که میبایست رعایت نمایید. شما میتوانید با کمک گرفتن از وکلا و مشاوره از آنها به آسانی مبلغ مندرج روی سفته را نقد کنید. شما میتوانید با دخواست مشاوره، از وکلای همراه وکیل کمک بگیرید. همراه وکیل توانسته است سابقه درخشانی در زمینه های حقوقی به دست بیاورد.