آیا بعد از قوع قرارداد و قبل از جدا شدن طرفین میتوان قرارداد را فسخ کرد؟ اگر در مجلس قرارداد از انعقاد آن قرارداد پشیمان شویم چگونه میتوانیم قرارداد را فسخ کنیم؟ اولین فرصت برای فسخ قرارداد چه زمانی است؟ بهترین زمان فسخ قرارداد قبل از جدا شدن طرفین میباشد. در این مقاله میخواهیم در مورد خیار مجلس یا همان به هم زدن قرارداد در همان زمان و مکان انعقاد آن صحبت کنیم.
خیار فسخ چیست؟
فسخ به معنای برهم زدن معامله میباشد.
خیار نیز به معنای اختیار و توانایی میباشد.
خیار فسخ به معنای اختیار داشتن برای به هم زدن معامله میباشد. زمانی که هر یک از طرفین اختیار فسخ معامله را داشته باشند، میتوانند اقدام به فسخ یا برهم زدن معامله نمایند. خیار فسخ نوعی حق است.
اختیار فسخ معامله اصولاً حقی مالی میباشد که دارای ارزش مالی است.
همچنین این حق قابلیت اسقاط و انتقال به غیر دارد.
انواع مختلفی از خیارات در قانون بیان شده است. با توجه به شرایط و موقعیت قرارداد از هر یک از خیارات برای فسخ قرارداد میتوان استفاده کرد.
خیار مجلس چیست؟
شاید اسم عجیبی داشته باشد. ولی خیار مجلس اصطلاحی حقوقی است. در واقع خیار مجلس به این معنا است که طرفین قرارداد تا زمانی که از هم جدا نشدند و در جایی هستند که عقد واقع شده میتوانند از قرارداد صرف نظر کنند.
ماده ۳۷۹ قانون مدنی بیان داشته است: «هر یک از طرفین بعد از عقد در مجلس و تا زمانی که طرفین جدا نشدهاند اختیار فسخ معامله را دارند.»
منظور از خیار مجلس این است که تا زمانی که طرفین معامله در مورد بیع همچنان در حال گفتگو هستند و از هم جدا نشدند هنوز به طور قطعی به قرارداد ملتزم نیستند. بنابراین حق فسخ برای آنها محفوظ است.
خیار مجلس ویژه بیع است
خیار مجلس در عقود دیگر مانند اجاره یا صلح و هر عقد دیگری راه ندارد. به بیان دیگر در مورد خرید و فروش یا همان بیع تا زمانی که طرفین عقد را به طور کامل محقق نکردند و از هم جدا نشدند ار مجلس دارند و هر یک از آنها میتواند قرارداد را منحل کند.
ولی در نظر داشته باشید دو نفر قصد جاره ملکی را داشته باشند بعد از اینکه عقد محقق شد ولی طرفین همچنان مجلس را ترک نکردند خیار مجلس وجود ندارد و نمیتوان گفت چون همچنان در کنار هم هستند،اختیار فسخ قرارداد نیز برای آنها وجود دارد. بنابراین در بقیه عقود و قراردادها امکان فسخ قرارداد در مجلس عقد وجود ندارد و این خیار ویژه بیع است.
استفاده از قید مجلس در این ماده به این معنا نیست که طرفین فقط باید در مجلس حاضر باشند. علاوه بر اینکه طرفین باید در مجلس قرارداد حاضر باشند صحبت در مورد بیع نیز نباید تمام شده باشد.
اختیار فسخ معامله از راه دور
اگر معاملات از راه دور واقع شوند طرفین چگونه امکان برهم زدن معامله را دارند؟ معامله از راه دور به این معنا است که طرفین در یک مجلس و جا و مکان خاصی نباشند بلکه از طریق اینترنت یا رایانه و بستر مبادلات الکترونیک اقدام به انعقاد معامله کرده باشند.
اختیار فسخ معامله اصولاً خریدار میتواند بدون نیاز به دلیل ۷ روز کاری از خرید خود انصراف دهد. در این صورت فروشنده موظف است عین مبلغ دریافتی را پرداخت کند و حق گرفتن جریمه نیز ندارد.
به عنوان مثال در صورتی که شما از یک آنلاین شاپ خرید کرده باشید هفت روز کاری فرصت دارید که قرارداد را فسخ کنید.
این حق فسخی که برای خریدار در نظر گرفته شده است را به هیچ عنوان نمیتوان از بین برد. چرا که مخالف با حقوق مصرف کننده میباشد.
چگونه فسخ قرارداد در مجلس عقد را انجام دهیم؟
فسخ قرارداد نیازی به تشریفات خاص ندارد. همین که یکی از طرفین اختیار فسخ قرارداد داشته باشد و آن را چه به صورت کتبی و چه شفاهی ابراز کند قرارداد فسخ میشود. بنابراین در صورتی که خریدار یا فروشنده قصد فسخ معامله در همان اول را داشته باشد باید در مجلس عقد اراده خود را بیان کند و خوب است آن را به صورت کتبی در قرارداد بنویسد.
همچنین خوب است شواهدی باشد که فسخ قرارداد از جانب یکی از طرفین در مجلس عقد را شاهد باشند.
اثبات فسخ قرارداد در دادگاه
در خصوص این نوع فسخ،میتوانید با استفاده از شهود یا قرارداد دوربین مداربسته و یا هر مدرکی که در دست دارید فسخ خود را در دادگاه اثبات نمایید.
بنابراین نیازی نیست که در دادگاه درخواست فسخ کنید شما تنها باید فسخ قرارداد خود را به دادگاه اثبات کنید.
همچنین میتوانید با کمک گرفتن از وکلای همراه وکیل و مشاوره گرفتن از آنها در زمینههای حقوقی نکات حقوقی لازم را بیاموزید و در دعاوی استفاده کنید.