در این مقاله قصد داریم در مورد حقوق زوجه در خانواده صحبت کنیم. حقوق مالی و غیر مالی زن را بیان کنیم. قصد داریم حقوق و تکالیف بانوان را در این مقاله بیان کنیم و از این طریق خانمها را با حقهایی که در زندگی دارند آشنا نماییم.
میدانیم بعد از ازدواج حقوق و تکالیفی به عهده مرد و زن قرار میگیرد. در اکثر موارد زن و مرد حقوق و تکالیف خود را میدانند و با توافق یا سازش با همدیگر زندگی خود را ادامه میدهند. با وجود این، گاه اختلافاتی میان زن و مرد پدید میآید که ناشی از عدم رعایت حقوق و تکالیف میباشد.
انواع حقوق
قصد داریم حقوق و تکالیف خانمها را پس از ازدواج بیان کنیم تا به نحوی هرچند کم به بهبود و کم شدن اختلافات کمک کرده باشیم. ممکن است در مورد حقوق و تکالیفی که در زندگی مشترک دارید اطلاعی نداشته باشید . نتوانید به خوبی از حقوقی که برایش در نظر گرفته شده است بهرهمند شوید ، که با خواندن این مقاله و مشورت با وکلا میتوانید از حقوق قانونی خود بهره مند شوید.
میدانیم حقوق هر شخص به مالی و غیر مالی تقسیم میشود. حقوق مالی آن دسته از حقوق میباشد که قابل تبدیل به پول میباشد یا ارزش مالی دارد. حقوق غیر مالی آن دسته از حقوق است که هرچند از حقوق مسلم هر فرد است اما قابل تبدیل به پول نیست. در این مقاله حقوق مالی و غیر مالی زن را در ازدواج دائم و موقت بررسی خواهیم کرد.
حقوق مالی زن در زندگی مشترک
ازدواج بر اساس قانون مدنی به دو صورت موقت و دائم میباشد. بنا به دائم یا موقت بودن ازدواج حقوق و تکالیف نیز تغییر میکند. عقد دائم آن است که به طور دائم و بدون تعیین زمان ،منعقد میشود. عقد موقت آن است که برای زمان مشخصی منعقد میشود و با اتمام زمان،ازدواج نیز منحل میشود. حقوق مالی زن در ازدواج موقت و دائم چیست؟
مهریه
یکی از مهمترین حقوق زنان در ازدواج دائم مهریه میباشد که بعد از عقد نکاح زن مالک مهریه خواهد شد و هر زمان که بخواهد میتواند آن را مطالبه کند یا تمام یا بخشی از آن را ببخشد. توجه داشته باشید که مهریه مختص ازدواج دائم نیست. در ازدواج موقت هم به زن مهریه تعلق میگیرد.
نفقه
دیگر حق مالی که زن پس از ازدواج دارد نفقه است. نفقه عبارت است از هزینههای ضروری برای زندگی که مرد بعد از ازدواج مکلف پرداخت و تهیه آنها میباشد. به عنوان مثال خوراک، مسکن،پوشاک و تمامی مواردی که برای زندگی الزامی است بر عهده مرد میباشد. آیا در ازدواج موقت نیز نفقه به زن تعلق میگیرد؟نفقه مختص ازدواج دائم است و در صیغه یا ازدواج موقت نفقه وجود ندارد. البته در صورتی که در عقد موقت شرط شده باشد که مرد نفقه پرداخت کند،به زن نفقه تعلق میگیرد.
اجرت المثل ایام زوجیت
از پرکاربردترین مواردی که در حقوق زنان وجود دارد میتوان به اجرت المثل ایام زوجیت از اشاره کرد. اجرت المثل عبارت است از اینکه زن در قبال کارهایی که در خانه به دستور همسرش انجام داده است مزد بگیرد. در واقع اجرت المثل ایام زوجیت عبارت است از مزد کارهایی که زن در خانه انجام داده است. این حق نیز مختص ازدواج دائم نیست و هم در ازدواج دائم و هم موقت وجود دارد.
حق تنصیف اموال و دارایی مرد
اگر مردی همسر خودش را طلاق بدهد ،باید نصف اموالی که در دوران پس از ازدواج یعنی در طول زندگی مشترک به دست آورده است را به زوجه بدهد. میدانیم که طلاق تنها مختص ازدواج دائم است. بنابراین حق تنصیف اموال نیز تنها در ازدواج دائم ایجاد میشود.
ارث
اگر شوهر فوت کند همسر دائم از مرد ارث میبرد. همچنین اگر شرایط لازم را داشته باشد از حقوق یا همان مستمری مرد نیز بهرهمند میشود. ارث تنها در ازدواج دائم راه دارد و در عقد موقت چیزی از اموال مرد به زن نمیرسد.
حقوق غیر مالی زن در زندگی مشترک
زن و مرد میتوانند قبل یا بعد از ازدواج در مورد حقوق مالی و غیر مالی خود به توافق برسند. همچنین میتوانند شروطی را در عقدنامه ذکر کنند. حقوق زن تنها به حقوق مالی ختم نمیشود و حقوق غیرمالی نیز دارد که در ادامه حقوق غیر مالی زوجه را بررسی خواهیم کرد.
حسن معاشرت
هر یک از زن و مرد باید در زندگی مشترک حسن معاشرت داشته باشند. بنابراین یکی از حقوق زن این است که شوهرش حسن معاشرت داشته باشد و در تقویت بنیان خانواده تلاش کند.
حق تحصیل کردن
از حقوق غیرمالی زنان تحصیل کردن میباشد. زوجه هر زمان که بخواهد میتواند ادامه تحصیل بدهد و مرد نمیتواند از تحصیل همسرش جلوگیری کند. مگر اینکه تحصیل زوج به نحوی باشد که به بنیان خانواده لطمه وارد کند.
حق اشتغال
خانمها پس از ازدواج میتوانند بیرون از خانه کار کنند مردان نمیتوانند همسرشان را از اشتغال به شغلی که در شأن خانم میباشد، باز دارند. مگر در موارد خاص که در قانون تعیین شده.
حق طلاق
اصولاً خانمها دارای حق طلاق نیستند. مگر اینکه در عقدنامه ذکر شده باشد که مرد حق وکالت در طلاق را به همسرش داده است.
حقوق غیرمالی دیگر که میتوان در ضمن عقد ازدواج یا بعد از آن شرط کرد. به عبارت دیگر مرد میتواند حقوقی را به همسرش اعطا کند. برای مثال حق مسافرت خارجه،حق تعیین مسکن و امثال این حقوق ، که در قانون به صورت حق مجزا برای زنان نیامده ولی با شرط بین دو طرف میتوان این حقوق را برای زن ایجاد کرد.
خلاصه مطالب
همانطور که بیان کردیم ،زن بعد از ازدواج دارای حقوق مالی و غیر مالی خواهد بود . که بسیاری از این حقوق در قانون بیان شده است و این نشان از توجه ویژه قانون به حقوق زنان میباشد. همچنین علاوه بر حقوق غیرمالی که قانون برای زنان در نظر گرفته است،میتوان در ضمن عقد ازدواج نیز حقوق دیگری را شرط کرد. بنابراین به شما توصیه میشود قبل از ازدواج شروط ضمن عقد را بررسی نمایید و حقی که فکر میکنید لازم است داشته باشید را در زمان ازدواج و در عقدنامه ذکر نمایید.