یکی از مهمترین ادله اثبا دعوا در محاکم دادگستری،شهادت میباشد. حال در این مقاله میخواهیم بررسی کنیم چنانچه کسی شهادت دروغ بدهد چه عواقبی دارد؟ مجازات شهادت دروغ چیست؟ چطور میتوان شهادت دروغ را در دادگاه اثبات کرد؟ ما در این مقاله تلاش کردیم به طور ساده به این قبیل پرسشها پاسخ دهیم و در مورد شهادت کذب و دروغ صحبت کنیم.
شهادت یکی از ادله اثبات دعوا
شهادت به معنای گواهی و اخبار دادن،به نفع یا به ضرر یکی از اصحاب دعوا میباشد. مطابق قانون مدنی یکی از ادله اثبات دعوا شهادت میباشد. شهادت از عتبار بالای برخوردار است و در بسیاری از پروندهها قاضی و استناد شهادت شهود حکم صادر مینماید.
به دلیل اهمیت بسیار شهادت شهود در احراز حقانیت طرفین دعوا،این ادله اثبات بسیار مورد اهمیت قرار دارد و در خصوص ویژگیها و شرایط آن صحبت شده است.
به طور مثال شاهد باید عادل،بالغ، دارای طهارت مولد باشد و به ولگردی و تکدیگری اشتغال نداشته باشد همچنین ذینفع نباشد. در ادامه در خصوص شهادت کذب و دروغ صحبت خواهیم کرد.
شهادت کذب چیست؟
شهادت کذب به معنای شهادت دادن برخلاف واقع میباشد. در واقع شهادت کذب و دروغ توسط قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است.
چنانچه شخصی ادعای علم به چیزی رو داشته باشد و در این باره در دادگاه نیز خلاف واقعیت شهادت دهد،مرتکب جرم شهادت کذب شده است.
پیامد شهادت دروغ چیست؟
از نظر دین اسلام و سایر ادیان الهی شهادت دادن به دروغ گناه بزرگی محسوب میشود و مجازات دنیوی و اخروی دارد. در قانون مجازات اسلامی شهادت دروغ نیز جرم انگاری شده است. چنانچه شخصی به دروغ شهادت دهد مطابق قانون مجازات اسلامی،مرتکب جرم شده و برای او مجازات در نظر گرفته شده است.
عواقب شهادت کذب
شهادت دادن به دروغ ممکن است باعث شود،حق فردی پایمال شود. به همین دلیل یکی از مسائلی که بسیار بر آن تاکید شده است شهادت میباشد. قانون مجازات اسلامی برای شاهد دروغگو مجازات تعیین کرده است.
اولین نکته در خصوص عواقب شهادت کذب این است که چنانچه به دلیل شهادت دروغ خسارتی به شخصی وارد شده باشد شاهد ملزم به جبران خسارت مادی و معنوی شود. به عنوان مثال پرداخت دیه، جزای نقدی یا اعاده حیثیت قابل اعمال است. اگر شهادت دروغ موجب قصاص فردی به ناحق شود مجازات شدیدی برای شاهد در نظر گرفته میشود.
محرومیت از ادای شهادت
چنانچه شخصی به دروغ شهادت دهد بعد از اثبات شهادت کذب، اصولاً نمیتواند به عنوان شاهد در محاکم حضور پیدا کند.
از عواقب شهادت کذب میتوان به این مسئله پرداخت که شهادت شاهد دروغین،دیگر اعتبار بالایی ندارد و چنانچه این فرد بعداً بخواهد به عنوان شاهد حضور پیدا کند قاضی میتواند شهادت او را نپذیرد.
پس علاوه بر اینکه شاهد دروغین دیگر شهادتش از اعتبار بالای برخوردار نیست،در جامعه نیز اعتبار این فرد متزلزل میشود.
نقض حکم صادره به دلیل شهادت کذب
چنانچه رای دادگاه بر اساس شهادت کذب و دروغ صادر شده باشد پس از اینکه دروغ و بی اعتباری شهادت اثبات شد دادگاه،رای صادره را نقض و رای جدید صادر میکند. به عنوان مثال ممکن است فردی با شهادت دروغ محکوم شده باشد. پس از اینکه این فرد توانست کذب بودن شهادت را اثبات کند میتواند درخواست نقض حکم صادره و صدور حکم جدید را به مرجع صالح بدهد.
اگر حکمی با شهادت صادر شده باشد آیا میتوان کذب بودن شهادت را اثبات کرد؟ اثبات کذب بودن شهادت پس از اتمام جلسه و صدور رای کمی سخت میباشد. در مرحله تجدید نظرخواهی با ارائه دلایل و مدارک محکم امکان دارد بتوانید کذب بودن شهادت را در دادگاه ثابت کنید. پس از اثبات دروغ بودن شهادت رای جدید با توجه به دارک شما صادر میشود.
بنابراین لازم است با وکیل دادگستری مشورت کنید تا در این خصوص راهنماییهای لازم را انجام دهد. همچنین میتوانید با درخواست مشاوره از وکلای همراه وکیل مسائل حقوقی خود را مطرح کنید و مشورت بگیرید
چه شهادتی کذب است؟
قبل از اینکه به مجازات شهادت دروغ و کذب بپردازیم لازم است در خصوص این مسئله صحبت کنیم که چه شهادتی کذب است و برای آن مجازات در نظر گرفته شده.
بسیاری از افراد به عنوان شاهد و مطلع در دادگاه حضور پیدا میکنند در حالی که اطلاعات نسبی در دست دارند. اگر شهادت شهود جرح شود و رد شود،شاهد مجرم است؟
در قانون مجازات اسلامی مباحثی در خصوص عمدی بودن جرایم و آگاهی داشتن نسبت به آنها و وجود نیت برای انجام جرم وجود دارد. بنابراین چنانچه شخصی قصد انجام جرم را نداشته باشد یا به طور غیر عمد جرمی را انجام دهد نمیتوان عنوان مجرم را بر او حمل کرد. مگر در موارد خاص که قانونگذار آنها را بیان کرده است.
بنابراین برای اینکه شخصی به عنوان شهادت کذب مجازات شود لازم است چندین ویژگی داشته باشد.
اطلاع از دروغ بودن شهادت
یکی از شرایطی که شاهد را بتوان مجازات کرد این است که شاهد در زمان ادای شهادت بدون آگاهی از اشتباه بودن اطلاعاتش در دادگاه حضور پیدا کند و شهادت دهد. بنابراین چنانچه شخصی به طور اشتباه یا ناآگاهی از نادرست بودن مطالب خود قدام به ادای شهادت کذب کند نمیتوان او را به جرم ادای شهادت دروغ مجرم شناخت و مجازات کرد.
ادای شهادت در مرجع صالح
اگر فردی در محاکم و مراجع صالح قضایی حضور پیدا کند و شهادت دروغ بدهد و سایر شرایط شهادت کذب را داشته باشد میتوان او را مجرم شناخت و مجازات کرد. بنابراین شخصی که در دادگاه حضور پیدا نکرده است و در هر جای دیگر اقدام به ادای شهادت کند شهادت او فاقد اثر میباشد. بنابراین قابلیت اعمال مجازات را ندارد.
قصد مجرمانه
اگر شاهد بدون قصد و غرض شهادت دروغ بدهد،نمیتوان او را مجرم دانست. به بیان دیگر اگر شاهد به دروغ و کذب بودن شهادت خود آگاه باشد و به قصد فریب قاضی و مراجع صالح اقدام به ادای شهادت کند میتوان او را مجازات کرد. بنابراین چنانچه شاهد نیت مجرمانه نداشته باشد یا به دروغ بودن شهادت خود آگاه نباشد نمیتوان او را مجرم دانست.
تاثیر شهادت کذب بر رای
اگر رای دادگاه بر اساس شهادت شهود نباشد شاهد دروغین را میتوان مجازات کرد؟ چنانچه شاهد تمامی موارد بالا را داشته باشد در صورتی میتوان او را مجازات کرد که شهادتش برای صدور رای تاثیرگذار باشد. بنابراین چنانچه با استناد به شهادت شهود کذب حکم صادر شود،میتوان مجرم را مجازات کرد. پس اگر شهادت دروغ مبنای رای قاضی قرار نگیرد نمیتوان شاهد را مجرم دانست.
مجازات شهادت دروغ
در نظامهای حقوقی و کشورهای مختلف شهادت دروغ مورد پیگیری قرار میگیرد و دارای عواقب شدیدی است. در ایران قانون مجازات اسلامی در ماده ۶۵۰ شهادت دروغ و کذب را جرم انگاری کرده است. مطابق این ماده چنانچه فردی در محاکم شهادت دروغ دهد،به سه ماه تا دو سال حبس تعزیری درجه ۶محکوم میشود یا به پرداخت جزای نقدی از ۳۰,۰۰۰,۰۰۰تا ۲۴۰,۰۰۰,۰۰۰ محکوم میشود.
علاوه بر این ممکن است شهادت دروغ باعث ایجاد فساد اجتماعی یا یا ایجاد اختلال در نظم عمومی جامعه شود در این صورت شاهد به عنوان مفسد فی الارض شناخته میشود. چنانچه شاهد به عنوان مفسد فی الارض شناخته شود مجازاتهای شدیدی مانند اعدام یا حبس طولانی مدت برای فرد در نظر گرفته میشود.
نحوه شکایت از شهادت دروغ
چنانچه فردی به عنوان شاهد در دادگاه حاضر شود و علیه شما شهادت دهد. سپس متوجه شدید شهادت وی کذب و دروغ بوده و راههای اثبات آن را هم در دست داشتید میتوانید علیه شاهد طرح دعوا کنید.
لازم به ذکر است برای طرح دعوی شکایت از شهود لازم است دلایل و مستنداتی که دارید برای اثبات دعوا کافی باشد.
برای شکایت از شاهد دروغین میتوانید به دفاتر خدمات قضایی وکیل دادگستری مراجعه کنید و سپس شکایت خود را به مراجع صالح ارسال نمایید. پس از ابلاغیه در زمان و شعبه مورد نظر حضور پیدا کنید و ادله و مدارک خود را بیان نمایید. قاضی با بررسی ادله و دلایل اقدام به صدور رای متناسب مینماید.
شما میتوانید با درخواست مشاوره و وکیل از وکلای همراه وکیل،مسائل و مشکلات حقوقی خود را در سریعترین حالت برطرف کنید.