برای تقسیم ارث چه مراحلی را باید طی کرد؟ مراحل تقسیم ارث چیست؟ در این مقاله اقدامات لازم جهت تقسیم ارث را به طور کامل و ساده توضیح دادیم. در مقالات دیگر در خصوص تقسیم ارث ایرانیان خارج از کشور صحبت کردیم. شما میتوانید با طی کردن مراحل و روند قانونی و قضایی اقدام به تقسیم ارث نمایید. با ما همراه باشید.
تقسیم ارث
منظور از تقسیم ارث در واقع همان تقسیم ماترک متوفی میباشد. یعنی هر اموالی که از متوفی به جای مانده است. تقسیم ارث اصولاً از امور حسبی میباشد. امور حسبی به اموری گفته میشود که مورد اختلاف و نزاع نباشد. مگر اینکه وراث توافقی به تقسیم ارث نکند. که در این صورت تقسیم را دادگاه انجام میدهد و دیگر جزو از امور ترافعی میباشد.
بنابراین تقسیم ارث نیاز به طی کردن برخی امور قضایی دارد که در ادامه مراحل تقسیم ارث را برای شما بیان کنیم.
ورثه از چه زمانی مالک اموال متوفی میشوند؟
ماده ۸۶۷ قانون مدنی در خصوص زمان تحقق ارث بیان داشته است:«ارث با مرگ حقیقی یا فرضی مورث محقق میشود.» با توجه به این ماده تاریخ تحقق ارث زمان فوت است اگرچه استقرار مالکیت وراث منوط است به پرداخت دیون متوفی!
با توجه به ماده ۸۶۸ قانون مدنی، استقرار مالکیت ورثه پس از ادای دیون و حقوقی که به ترکه میت قرار گرفته است تعلق میگیرد. به بیان سادهتر تا زمانی که دین متوفی پرداخت نشود،برای ورثه هیچ مالکیتی ایجاد نمیشود و نمیتوانند ارث را تقسیم کنند.
منظور از استقلال مالکیت وارثان، انتقال قطعی سهم هر یک از ورثه از اموال متوفی به دارایی او میباشد.
مراحل تقسیم ارث، اخذ گواهی انحصار وراثت
گواهی انحصار وراثت چیست؟ یکی از مراحل تقسیم ارث گرفتن گواهی انحصار وراثت میباشد. گواهی انحصار وراثت میتواند به درخواست هر یک از وراث یا یا ذینفع صادر شود. مرجع صالح برای درخواست گواهی انحصار وراثت طبق قانون قدیم شورای حل اختلاف بوده است. ولی طبق قانون جدید دادگاههای صلح،گواهی حصر وراثت توسط دادگاه صلح صادر میشود. گرفتن گواهی حصر وراثت از اهمیت ویژهای برخوردار است. به عنوان مثال برای تحریر ترکه و تقسیم آن و همچنین انجام امور حقوقی در داره اسناد رسمی و بانکها و سایر ادارات باید گواهی حصر وراثت دریافت کنید.
ماده ۳۶۰ قانون امور حسبی در خصوص تصدیق یا گواهی انحصار وراثت بیان داشته است: اگر وراسیا سایر اشخاص ذینفع گواهی انحصار وراثت دریافت کند درخواستنامه کتبی شامل نام و مشخصات متوفی و ورثه او و درخواست کننده ارائه دهند. دادگاه درخواست متقاضی را یک نوبت در روزنامه رسمی آگهی میکند.
مرحله دوم تقسیم ارث، مهر و موم ترکه
یکی از مهمترین و اساسیترین اقدامات و مراحل در خصوص تقسیم ارث،مهر و موم ترکه میباشد. مهروموم ترکه با هدف جلوگیری از تصرف اموال متوفی توسط سایرین و همچنین محافظت از ترکه انجام میشود. ماده ۱۶۷ به بعد قانون امور حسبی در خصوص مهر و موم ترکه توضیحات لازم را بیان کرده است. مرجع صالح برای رخواست مهروموم ترکه طبق قانون جدید، دادگاههای صلح میباشند.
چه کسانی باید درخواست مهر و موم ترکه بدهند؟
- هر یک از وراث متوفی
- در صورتی که طلب متوفی مستند به سند رسمی حکم قطعی باشد طلبکار میتواند درخواست مهر و موم ترکه به مقدار طلب را بدهد.
- در صورتی که متوفی وصیت کرده باشد موصی له میتواند نسبت به قسمتهای مشاع درخواست مهروموم ترکه را بدهد.
با توجه به اینکه ارث از حقوق بسیار مهم و اساسی افراد است نیاز است در اسرع وقت نسبت به مهر و موم و حفاظت از ترک اقدام کنید.
تحریر ترکه
پس از اینکه انحصار وراثت و مهر و عموم ترکه انجام شد در مرحله بعد باید اقدام به تحریر ترکه نمایید.
تحریر ترکه به چه معناست؟ ترکه در علم حقوق به تمام اموال و داراییهای خص متوفی گفته میشود که بعد از فوت به ورثه خواهد رسید. ترک شامل دو بخش مثبت و منفی میباشد.
بخش مثبت ترکه به چه معناست؟ منظور از بخش مثبت ترک مجموعه دارایی و اموال مالی متوفی میباشد. به طور مثال پول نقد، خانه، ماشین و هر چیزی که به عنوان دارایی مثبت شناخته میشود و بین وراث تقسیم میشود.
بخش منفی ترکه به چه معناست؟ منظور از منفی بودن دارایی، وجود دیون و تعهداتی است که متوفی بر عهده دارد.
مراحل تحریر ترکه در ارث
- ارائه دادخواست تحریر ترکه به دادگاه: هر یک از ورثه یا هر شخص ذینفعی میتواند درخواست تحلیل ترکه را از دادگاه محل سکونت متوفی نماید. شما میتوانید با مراجعه به وکیل دادگستری یا هر یک از دفاتر خدمات قضایی دادخواست تحریر ترکه را به دادگاه صالح تقدیم نمایید.
- تعیین وقت دادرسی: بعد از اینکه دادخواست به مرجع صالح رسید،طی ابلاغیهای وقت دادرسی و شعبه رسیدگی کننده به شما ارسال میگردد.
- تشکیل جلسه رسیدگی: در زمان مشخص و در شعبه تعیین شده جلسه دادرسی تشکیل میشود. وراث و ذینفعان در جلسه دادرسی حضور یدا میکنند و مدارک و اسناد مربوط به داراییها و اموال متوفی از جمله سند زمین یا خودرو را ارائه میکند.
- فهرست برداری از اموال: قاضی با توجه به اسناد ارائه شده و سایر دلایل داراییهای متوفا را شناسایی میکند و از اموال متوفی صورت مجلس تهیه میکند.
- تعیین متصدی ترکه: متصدی ترکه چه کسی است و چه وظایفی دارد؟ متصدی ترکه یا مدیر تصفیه به شخصی گفته میشود که از طرف دادگاه انتخاب میشود برای مواظبت و نگهداری از اموال متوفی . قاضی فرد امینی را به عنوان مدیر ترکه انتخاب میکند. مدیر ترک موظف است در مواعد مشخص شده گزارش تمامی اقداماتش در خصوص نگهداری از اموال و وظایفش را به دادگاه ارائه نماید.
- تقسیم ترکه اگر همه وراث بر تقسیم ترک توافق کنند نیازی به تحریر ترکه نیست. ولی در صورتی که وراث یا هر یک از ذینفعان نسبت به ترک اعتراضی داشته باشند یا در خصوص تقسیم ارث با هم توافق نکنند دادگاه قدام به تقسیم ترکه مینماید.
چه کسانی میتوانند دادخواست تحریر ترکه بدهند؟
- هر یک از وارثان متوفی میتوانند درخواست تحریر ترکه را به دادگاه ارائه کنند.
- همچنین در صورتی که متوفی وصیتی به نفع کسی کرده باشد،وصی(یعنی کسی که به نفع او وصیت شده است) نیز میتواند درخواست تحریر ترکه بدهد.
- هر یک از طلبکاران متوفی میتوانند درخواست تحریر ترکه کنند این درخواست موجب حفظ حقوق طلبکاران و طمینان از پرداخت بدهی آنها از اموال متوفی میشود.
مراحل تصفیه ترکه برای تقسیم ارث
تصفیه ترکه به مجموعه اقداماتی اطلاق میشود که برای شناسایی، پرداخت بدهیها و تخصیص اموال وصیتشده پس از فوت فرد صورت میگیرد. این فرآیند با دقت و رعایت قوانین و حقوق همه طرفها باید انجام شود.
شناسایی دیون و تعهدات متوفی
اولین گام در تصفیه ترکه، شناسایی تمامی بدهیها و تعهدات مالی است که بر عهده متوفی بوده است. این دیون میتواند شامل موارد متعددی باشد که اغلب در زمان فوت فرد قابل شناسایی نیستند و به دقت نیاز دارند.
دیون و بدهی های متوفی
- بدهیهای مالی: این مورد شامل تمامی قرضها، وامها، مالیاتهای معوقه و هرگونه بدهی مالی است که بر عهده متوفی بوده.
- هزینههای درمانی و پزشکی: در صورتی که متوفی برای درمان یا درمانهای پزشکی هزینههایی را متحمل شده باشد، این هزینهها باید از ترکه پرداخت شود.
- هزینههای تدفین و مراسم دفن: هزینههای مربوط به تشریفات تدفین و سایر هزینههای مرتبط باید از اموال متوفی تامین گردد.
- حقوق کارمندان و کارگران: در صورتی که متوفی نسبت به پرداخت حقوق کارکنان یا مزایای کار آنها بدهی داشته باشد، این نیز باید تسویه شود.
پس از شناسایی دیون، در مرحله بعدی تمامی بدهیها باید پرداخت شوند. برای این کار، ممکن است برخی از اموال ترکه به فروش برسند تا مبلغ بدهیها تأمین شود. توجه داشته باشید که تمامی بدهیها باید قبل از تقسیم ارث و یا تخصیص وصیتها تسویه شوند.
خارج کردن مورد وصیت از ترکه
پس از پرداخت دیون، اموالی که متوفی آنها را وصیت کرده است باید از ترکه خارج و به وصیتشدهها تعلق گیرد. این مرحله باید طبق وصیتنامه متوفی انجام شود و به دقت بررسی شود تا هیچ موردی فراموش نشود.
آخرین مرحله تقسیم ارث«تقسیم ارث بین ورثه»
پس از پرداخت دیون و تخصیص وصیتها، باقیمانده اموال به وراث طبق قوانین ارث تقسیم میشود. در این مرحله، وراث میتوانند شامل همسر، فرزندان، والدین و دیگر بستگان متوفی باشند. در این مرحله باید مطابق قانون و طبقات ارث، تقسیم انجام شود. تعیین سهم هر یک از ورثه تخصصی است و نیازمند اطلاع از قوانین و محاسبات دارد. لذا خوب است در این امر از وکیل دادگستری کمک بگیرید.
گروه حقوقی همراه وکیل توانسته است به بسیاری جهت انجام کار های قضایی و حقوقی کمک کند. همچنین با کمک وکلای خبره و مورد تایید موسسه همراه وکیل میتوانید اقدام به تقسیم ارث کنید.